Verboden pesticiden duiken toch op in onze voeding: dit moet je weten

29 jun , 19:00 • Binnenland

Ondanks de strenge Belgische en Europese wetgeving duiken er in onze supermarkten geregeld voedingsproducten op die resten van verboden bestrijdingsmiddelen bevatten. Dat blijkt uit officiële controles van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). Vooral in geïmporteerde producten zoals specerijen, kruiden en exotisch fruit worden soms residuen aangetroffen van pesticiden die in de Europese Unie al jaren niet meer gebruikt mogen worden.

Dat dit gebeurt, is geen fabel maar een bittere realiteit die voortvloeit uit de complexiteit van de internationale wereldhandel.

De achterpoortjes van de wereldhandel

De voornaamste reden dat deze stoffen in onze winkelrekken belanden, is de massale import van buiten de Europese Unie. In landen in Azië, Afrika of Zuid-Amerika gelden onze strenge milieu- en gezondheidswetten immers niet. Hoewel de EU maximale residulimieten (MRL's) hanteert voor wat de grens over mag, glijden er via steekproefcontroles onvermijdelijk partijen door het net.

Bovendien hanteert Europa een juridisch onderscheid tussen wat schadelijk is voor de consument en wat schadelijk is voor de lokale natuur. Als een pesticide in België verboden is om de bijenpopulatie of het grondwater te beschermen, mag een Belgische boer het absoluut niet gebruiken. Een boer in pakweg India mag dat vaak wel. Zolang het eindproduct na transport 'veilig genoeg' wordt geacht voor consumptie, dwingen internationale handelsverdragen Europa om de grens open te houden. Dit zorgt tot grote frustratie van landbouworganisaties voor een vorm van oneerlijke concurrentie.

Daarnaast spelen ook historische bodemvervuiling (pesticiden zoals DDT die na decennia nog steeds door plantenwortels worden opgenomen) en illegale zwarte markt-fraude een rol.

Tips voor de bewuste consument: Waar let je best op?

Wie bewust bezig is met gezondheid en de blootstelling aan chemicaliën in voeding tot een minimum wil beperken, kan met een aantal gerichte keuzes de risico's drastisch verkleinen:

Kies voor bio (met het Europees biologisch keurmerk): Binnen de biologische landbouw is het gebruik van chemisch-synthetische pesticiden wereldwijd streng verboden. Ook op geïmporteerde bioproducten zijn de controles op deze stoffen vele malen strikter.
Koop lokaal en Europees: Producten die binnen de EU (en zeker in België) zijn geteeld, moeten voldoen aan de strengste productiestandaarden ter wereld. Hoe korter de keten, hoe kleiner de kans dat het product in aanraking is gekomen met buitenlandse 'achterdeur-pesticiden'.
Was én schil je groenten en fruit: Grondig wassen onder stromend water verwijdert een deel van de oppervlakkige residuen en vuil. Als je écht zeker wilt zijn, is schillen de meest effectieve methode, aangezien de hoogste concentraties bestrijdingsmiddelen zich vaak in en net onder de schil ophopen.
Varieer in je voeding: Wissel regelmatig af tussen verschillende merken, supermarkten en soorten groenten, fruit en kruiden. Door gevarieerd te eten, voorkom je dat je onbewust gedurende een lange periode een opeenstapeling krijgt van één specifiek type residu uit eenzelfde bron (het zogenaamde 'cocktaileffect').
Wees extra alert met gedroogde kruiden: Omdat gedroogde kruiden en specerijen (zoals komijn, paprikapoeder of gedroogde munt) geconcentreerd zijn, kunnen ook de eventuele pesticidenresiduen er geconcentreerder in voorkomen. Investeer juist bij deze smaakmakers bij voorkeur in een biologische variant.