Zet je de verwarming al aan? Hier maak je mogelijk een fout

De herfst laat zich deze dagen duidelijk voelen. In België liggen de temperaturen in oktober normaal al een stuk lager dan in september en de nachten worden steeds frisser. Het KMI geeft voor oktober normale minima van ongeveer 4,5 tot 8 graden en maxima van ongeveer 12 tot 15,5 graden in Laag-België. Ook momenteel liggen de temperaturen rond die typische herfstwaarden. De vraag die bij veel gezinnen dan terugkomt: is het nu tijd om de verwarming opnieuw aan te zetten?

Het antwoord is niet simpelweg ja of nee. Vooral de temperatuur in huis bepaalt wanneer verwarmen zinvol wordt.

Wie overdag een woning heeft die door de zon nog voldoende opwarmt, hoeft de centrale verwarming niet noodzakelijk meteen opnieuw constant te laten draaien. Vlaanderen.be raadt in het begin van de herfst aan om een combiketel eventueel nog wat langer in zomerstand te laten wanneer de woning overdag warm genoeg blijft. Wordt het 's nachts echter te koud, dan kan een lage instelling van ongeveer 16°C een alternatief zijn.

Het heeft dus weinig zin om uitsluitend naar de buitentemperatuur te kijken. Een goed geïsoleerde woning kan bij 12 of 13 graden buiten nog comfortabel blijven, terwijl een slecht geïsoleerd huis bij dezelfde temperatuur al behoorlijk koud kan aanvoelen.

Voor wie overdag thuis is, kan 18 à 19°C een zuinige keuze zijn. Vlaanderen.be geeft 20°C als aanbevolen temperatuur voor onder meer de woonkamer, terwijl de overheid tegelijk aangeeft dat een verlaging van één graad het verwarmingsverbruik met ongeveer 7% kan verminderen. 

Dat betekent niet dat iedereen zijn thermostaat verplicht op 18°C moet zetten. Comfort blijft belangrijk. Maar wie gewend is aan 21°C, kan bijvoorbeeld eens proberen om 20°C of 19°C te gebruiken met een extra trui.

Een graadje minder lijkt weinig, maar kan op jaarbasis wel degelijk verschil maken.

Een woning hoeft 's nachts niet dezelfde temperatuur te hebben als overdag.

Bij klassieke radiatoren kan de thermostaat volgens Vlaanderen.be ongeveer een uur voor het slapengaan naar 14 à 16°C worden verlaagd. Ook wanneer niemand overdag thuis is, kan de temperatuur lager worden ingesteld. 

Een andere officiële Vlaamse richtlijn noemt ongeveer 16°C of lager als gebruikelijke nacht- en afwezigheidstemperatuur. Een goede dag-nachtregeling kan volgens Vlaanderen.be, tegenover een situatie waarin de verwarming voortdurend op dezelfde temperatuur blijft staan, ongeveer 10% minder verbruik opleveren. Vlaanderen.be

Heb je vloerverwarming, dan ligt het anders. Die reageert veel trager. Vlaanderen.be adviseert daarom om bij vloerverwarming 's nachts hooguit één à twee graden lager te gaan.

Het is ook niet nodig om iedere kamer even warm te maken.

Slaapkamers kunnen bijvoorbeeld koeler blijven. Vlaanderen.be geeft voor slaapkamers ongeveer 16°C als richttemperatuur en voor gangen en trappen ongeveer 16°C. Een badkamer mag tijdelijk warmer zijn wanneer ze daadwerkelijk gebruikt wordt. 

Zorg er wel voor dat ongebruikte ruimtes in de winter niet extreem koud en vochtig worden. Bij langdurige afwezigheid kan een te lage temperatuur bovendien de kans op condensatie en schimmel vergroten. 

Een eenvoudige besparing wordt regelmatig vergeten: zorg ervoor dat radiatoren hun warmte goed kunnen afgeven.

Zet dus geen grote kast vlak voor een radiator en laat gordijnen er niet over hangen. Vlaanderen.be raadt aan radiatoren vrij te houden en ze regelmatig te ontluchten. Daardoor kunnen ze efficiënter werken.

Ook reflecterende folie achter radiatoren kan volgens Vlaanderen.be helpen om warmteverlies via de muur te beperken. 

Niet alleen de thermostaat bepaalt het verbruik. Ook de installatie zelf speelt een belangrijke rol.

Vlaanderen.be vermeldt dat een goed onderhouden gasketel gemiddeld ongeveer 5% op de verwarmingskosten kan besparen. Bij een goed geïsoleerde woning kan bovendien worden bekeken of de temperatuur van het water naar de radiatoren lager kan worden ingesteld. Een lagere watertemperatuur kan efficiënter zijn bij geschikte systemen.

Dat moet echter wel bij je installatie passen. Een oude, slecht geïsoleerde woning en een moderne, goed geïsoleerde nieuwbouwwoning kun je op dit vlak niet zomaar hetzelfde behandelen.

Als je woning 's morgens of 's avonds duidelijk onder je gewenste comforttemperatuur komt, is het nu absoluut logisch om opnieuw te verwarmen. Maar dat betekent niet dat de verwarming vanaf nu 24 uur per dag op 20 of 21°C moet staan.

De zuinigste aanpak is eigenlijk eenvoudig: verwarm wanneer je de warmte nodig hebt, verlaag de temperatuur wanneer je slaapt of weg bent, verwarm ongebruikte kamers minder en zorg dat je installatie goed werkt.