Het Belgische spoor maakt zich op voor een zwarte driedaagse. Van zondagavond 8 maart tot woensdagavond 11 maart legt de socialistische vakbond ACOD Spoor het werk neer. Terwijl de teller van stakingsdagen sinds begin vorig jaar richting een recordhoogte van 40 dagen kruipt, groeit de woede bij de reiziger. Maar wat zit er achter dit conflict dat muurvast lijkt te zitten?
De aankondiging komt op een pijnlijk moment. Reizigersvereniging TreinTramBus trekt aan de alarmbel: door gelijktijdige onrust bij De Lijn dreigt het openbaar vervoer in België volledig te verlammen.
De inzet: Meer dan alleen loon
Hoewel vakbonden vaak geassocieerd worden met looneisen, draait dit conflict om de
fundamentele structuur van de
NMBS. De federale regering, onder leiding van minister Jean-Luc Crucke (Les Engagés), wil een efficiëntieoefening doorvoeren die volgens ACOD de "doodsteek voor de openbare dienstverlening" is.
De kernpunten van het conflict:
- Flexibiliteit: De regering wil de werkregelingen versoepelen om meer treinen te kunnen laten rijden tijdens de vroege en late uren.
- Statuten: Er is grote onenigheid over de aanwervingsvoorwaarden voor nieuw personeel.
- Investeringen: Terwijl de regering spreekt over modernisering, zien de bonden vooral een besparingsoperatie waarbij kleinere stations dreigen te verwaarlozen.
Wat betekent de "minimale dienstverlening"?
Sinds de invoering van de wet op de minimale dienstverlening rijden er tijdens stakingen meestal wel treinen, maar de situatie blijft onvoorspelbaar.
Belangrijk om te weten:
- 24 uur op voorhand: Pas 24 uur voor het begin van de staking (zaterdagavond 7 maart) kan de NMBS op basis van de werkwilligen een aangepast vervoersplan opstellen.
- Focus op de S-treinen: Meestal krijgen de verbindingen tussen de grote steden (IC-treinen) voorrang, waardoor kleinere haltes en lokale L-treinen vaker geschrapt worden.
- Real-time info: De NMBS-app is tijdens deze dagen je enige betrouwbare bron. Vertrekborden in het station kunnen op het laatste moment nog verspringen.
De 'Perfect Storm' op 12 maart
De staking van 72 uur is geen op zichzelf staand incident. Het is de opbouw naar een nationale betoging in Brussel op 12 maart. Reizigers moeten er rekening mee houden dat de hinder op donderdag 12 maart niet zomaar verdwenen zal zijn. Veel personeelsleden die meestaken in de 72-urenactie zullen immers ook aanwezig zijn op de betoging, wat de heropstart van het treinverkeer op woensdagavond en donderdagochtend ernstig kan bemoeilijken.
Kan ik mijn geld terugvragen?
Ja, maar er zitten haken en ogen aan. Bij een staking heb je recht op compensatie als je vertraging oploopt van meer dan 60 minuten, of wanneer je trein geannuleerd wordt.
- Abonnementhouders: Je kunt een vergoeding aanvragen via de website van de NMBS, maar vaak wordt dit pas verwerkt na afloop van de stakingsperiode.
- Losse tickets: Als je besluit niet te reizen vanwege de aangekondigde staking, kun je je ticket meestal volledig laten terugbetalen vóór de geldigheidsdatum.