De Vlaamse mobiliteitsminister Annick De Ridder (N-VA) staat onder zware politieke druk nu lokale besturen over het hele land zich massaal verzetten tegen de aangekondigde snoeioperatie bij
De Lijn. Wat een efficiëntieoefening moest worden om 'lege bussen' te schrappen, is uitgemond in een frontale botsing tussen de Vlaamse regering en haar eigen burgemeesters, zo weet
De Morgen.
Een onverwacht front tegen Brussel
Het verzet tegen de besparingen wordt niet langer alleen door de oppositie gevoerd. Opmerkelijk genoeg trekken burgemeesters van regeringspartijen N-VA, Vooruit en cd&v aan de alarmbel. Vanuit de Kempen tot in de grote steden zoals Antwerpen, Hasselt en Leuven klinkt een unaniem 'njet' tegen de plannen. De lokale besturen vrezen dat door de besparingen de laatste restjes openbaar vervoer in afgelegen kernen verdwijnen, waardoor kwetsbare burgers volledig geïsoleerd raken.
De cijfers achter de operatie zijn fors: De Lijn moet dit jaar 35,5 miljoen euro besparen op het aanbod en ziet daarnaast een beloofde investering van 50 miljoen euro in rook opgaan. De methode van de minister om bussen met minder dan acht reizigers te schrappen, raakt volgens de lokale besturen vitale verbindingen naar ziekenhuizen, scholen en sociale werkplaatsen.
Antwerpse muiterij en juridisch getouwtrek
De meest pijnlijke slag voor de minister komt uit haar eigen thuisstad Antwerpen. De Antwerpse vervoerregio, onder leiding van partijgenoot Koen Kennis, heeft de besparingsplannen formeel geblokkeerd. In plaats van de geplande start in juli, willen zij pas in 2027 met een eigen, billijker voorstel komen. Hiermee geven de lokale N-VA-bestuurders een duidelijk signaal dat het tempo en de impact van de huidige plannen onaanvaardbaar zijn.
De vraag is nu wie het laatste woord heeft. Volgens de huidige regels kan de minister beslissingen doordrukken als gemeenten er onderling niet uitkomen, maar een unaniem veto van een volledige regio creëert een juridisch en politiek vacuüm. Het voortbestaan van de vervoerregio's zelf staat hiermee ter discussie; als hun unanieme adviezen worden genegeerd, verliezen deze organen hun democratische waarde.
De kloof tussen regeerakkoord en realiteit
Binnen de regering zorgt de kwestie voor interne spanningen, vooral bij Vooruit. Terwijl het Vlaams regeerakkoord een groeipad voor De Lijn beloofde, wordt er nu juist fors gesnoeid. Voorzitters van vervoerregio's wijzen erop dat de vervoersmaatschappij simpelweg de onmogelijke opdrachten van de regering uitvoert.
Terwijl het protest in Vlaanderen aanzwelt, bereidt het Vlaams Parlement zich voor op een verhit debat. De centrale vraag blijft of minister De Ridder voet bij stuk houdt of dat de druk van de lokale achterban groot genoeg is om de besparingsplannen alsnog te herzien.