De Lijn staakt in maart en april: wanneer rijdt er niets in jouw regio?

24 feb , 9:00 • Binnenland

De Vlaamse pendelaar moet zich schrap zetten voor een bewogen voorjaar. De vakbonden bij De Lijn hebben officieel een stakingsaanzegging ingediend die Vlaanderen gedurende twee maanden op verschillende momenten lam zal leggen. Met negen geplande actiedagen in maart en april bereikt het conflict over de extra besparingen een kookpunt. "De grens is bereikt", klinkt het bij de bonden.

Het broeide al langer bij de Vlaamse vervoersmaatschappij, maar de aankondiging van de Vlaamse regering eind januari was de spreekwoordelijke druppel. Terwijl de werkdruk voor chauffeurs piekt en het personeelstekort nijpend blijft, werd bekend dat er bovenop de reeds geplande besparing van 30 miljoen euro nog eens 5,5 miljoen euro extra moet worden ingeleverd. Voor de vakbonden ACV Openbare Diensten en ACOD is dit niet minder dan een "contractbreuk".

De kalender: Wanneer staakt jouw provincie?

De vakbonden kiezen voor een gespreide strategie, waarbij telkens één of meerdere provincies aan de beurt komen. Opvallend is dat de week van de paasexamens (vanaf 23 maart) bewust wordt ontzien om studenten niet te duperen, maar de impact tijdens de rest van de periode zal enorm zijn.

De eerste actiegolf (Maart):

Maandag 16 maart: West-Vlaanderen
Dinsdag 17 maart: Antwerpen
Woensdag 18 maart: Vlaams-Brabant
Donderdag 19 maart: Limburg
Vrijdag 20 maart: Oost-Vlaanderen

De tweede actiegolf (April): In de week van 6 april volgt een tweede reeks stakingen, waarbij Vlaams-Brabant, Limburg en Antwerpen opnieuw aan de beurt komen, afgesloten met gezamenlijke actiedagen in Oost- en West-Vlaanderen.

De kern van het conflict: "Kaalslag op het platteland"

Waarom zijn de bonden zo boos? Volgens Stan Reusen (ACOD) en de vertegenwoordigers van het ACV treft de besparingsdrift van minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) vooral de zwakste schakels in het netwerk. De nieuwe besparingen zullen volgens hen leiden tot een "kaalslag" in rurale gebieden. Waar de kernnetten tussen grote steden ontzien worden, dreigen buslijnen in dorpen en afgelegen wijken verder te worden uitgekleed.

Dit komt bovenop de invoering van het nieuwe vervoersplan 'Basisbereikbaarheid', dat vorig jaar al voor veel ongenoegen zorgde bij reizigers die hun vertrouwde halte zagen verdwijnen. Voor de vakbonden is de maat vol: zij eisen dat de regering zich houdt aan de gemaakte afspraken over kwalitatieve dienstverlening.

Impact op de werkvloer: De chauffeur onder druk

Het conflict gaat echter over meer dan alleen lijnen op een kaart. De werk-privébalans van de chauffeurs staat volgens de bonden zwaar onder druk. Door het personeelstekort moeten huidige chauffeurs vaker flexibel inspringen, zijn pauzes korter en is de werkdruk toegenomen. "Het is een beroep dat nu al op de knieën zit", luidt de kritiek. De extra besparingen zouden de druk alleen maar verhogen, wat volgens de bonden zal leiden tot nog meer ziekteverzuim en een verdere uitstroom van personeel.

Wat moet je doen als reiziger?

De Lijn is wettelijk verplicht om een minimale dienstverlening te garanderen. Dit betekent dat er op stakingsdagen een aangepaste dienstregeling wordt opgesteld op basis van het personeel dat wél aangeeft te willen werken.

Tips voor de pendelaar:

Check de routeplanner: De Lijn past de routeplanner meestal 24 uur voor de staking aan. Lijnen die rijden, krijgen een speciaal symbool.
Alternatieven: Kijk voor de ritten in de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant naar de trein als alternatief voor lange afstanden, al is de kans op overbezetting daar groot.
Haltes: Houd er rekening mee dat realtime-informatie op de schermen aan de haltes tijdens stakingsdagen soms minder betrouwbaar kan zijn. De app blijft de meest accurate bron.

De bal ligt nu in het kamp van minister De Ridder. De vakbonden hopen dat de aanzegging de regering dwingt om de besparingen terug te draaien, maar voorlopig lijkt het front tussen beide partijen verhard.