Een aantrekkelijke webshop, een spectaculaire korting of een bericht waarin staat dat je onmiddellijk moet handelen. Online ziet een aanbod er soms perfect betrouwbaar uit, terwijl er achter de schermen iets helemaal anders speelt. Oplichters worden bovendien steeds beter in het nabootsen van echte bedrijven en websites.
Toch zijn er verschillende signalen waarmee je een verdachte website of bericht vaak kunt herkennen. De FOD Economie raadt consumenten aan om vooral niet te snel te handelen wanneer een aanbod te mooi lijkt om waar te zijn.
Een prijs die bijna onmogelijk laag is
Een van de eerste alarmsignalen is een extreem lage prijs. Een televisie, smartphone of merkproduct dat plots voor een fractie van de normale prijs wordt aangeboden, kan natuurlijk een koopje zijn. Maar het kan ook betekenen dat je met een frauduleuze webshop te maken hebt.
Vergelijk daarom altijd dezelfde producten bij verschillende verkopers. Een opvallend prijsverschil is volgens de FOD Economie een reden om verder onderzoek te doen.
Je moet onmiddellijk beslissen
"Alleen vandaag", "nog twee stuks beschikbaar" of een aftelklok die bijna op nul staat: dergelijke technieken worden gebruikt om consumenten onder druk te zetten.
Dat betekent niet automatisch dat een website frauduleus is. Het is wel verstandig om even te stoppen en de verkoper te controleren voordat je betaalt. Volgens de FOD Economie kunnen zulke drukmiddelen ervoor zorgen dat consumenten een aankoop doen zonder de website of de voorwaarden voldoende te controleren.
Wie verkoopt dit eigenlijk?
Een betrouwbare webshop moet duidelijk maken wie er achter de onderneming zit. Denk aan de naam van het bedrijf, een fysiek adres, een e-mailadres en, wanneer het om een Belgische onderneming gaat, een ondernemingsnummer.
Ontbreken die gegevens volledig? Dan is dat een zeer belangrijk waarschuwingssignaal. Controleer de gegevens bovendien daadwerkelijk. Fraudeurs kunnen immers een bestaand adres of bedrijfsgegevens misbruiken.
Ook reviews zijn niet altijd betrouwbaar
Veel positieve beoordelingen geven consumenten snel vertrouwen. Toch mag je daar niet blind op varen. Oplichters kunnen zelf beoordelingen plaatsen of een website voorzien van overtuigende, maar valse recensies.
Zoek daarom ook buiten de webshop naar ervaringen. Combineer bijvoorbeeld de naam van de onderneming met woorden als "klachten", "ervaringen" of "fraude". De FOD Economie waarschuwt bovendien dat een website met uitsluitend zeer positieve en gelijkaardige reviews verdacht kan zijn.
Kijk goed naar de website en de URL
Spelfouten, vreemde vertalingen, wazige foto's of een slordige lay-out kunnen aanwijzingen zijn dat een website niet betrouwbaar is. Controleer ook het webadres zorgvuldig. Een frauduleuze site kan sterk lijken op de website van een bekende winkel, maar bijvoorbeeld één letter verschillen in de URL.
Let wel op: het slotje of "https" alleen bewijst niet dat een webshop betrouwbaar is. Ook een frauduleuze website kan over een beveiligde verbinding beschikken.
Geef nooit zomaar bankgegevens door
Krijg je via e-mail, sms, WhatsApp of sociale media een bericht waarin gevraagd wordt om bankgegevens, pincodes of geheime codes? Stop dan onmiddellijk.
Febelfin waarschuwt dat fraudeurs zich kunnen voordoen als banken of andere vertrouwde organisaties. Ze proberen slachtoffers vaak via een link naar een nagemaakte website te sturen om gegevens buit te maken. Banken vragen nooit om geheime codes via zo'n link.
Wie twijfelt, doet er volgens de Belgische financiële sector goed aan om niet op de link te klikken en zelf naar de officiële website of app van de betrokken organisatie te gaan.
Eén minuut controleren kan veel ellende voorkomen
De belangrijkste regel is dan ook eenvoudig: haast je niet. Controleer de identiteit van de verkoper, zoek naar ervaringen van andere klanten, vergelijk de prijs en lees de algemene voorwaarden voordat je betaalt.
Ben je toch slachtoffer geworden van onlinefraude, dan raadt de FOD Economie aan om dit te melden via ConsumerConnect. Heb je financiële gegevens doorgegeven of ben je geld kwijt, neem dan zo snel mogelijk contact op met je bank en doe aangifte bij de politie.
Een paar minuten extra controle kunnen uiteindelijk het verschil maken tussen een echte koop en een bijzonder dure vergissing.