Dit weekend is het weer zover: Zo slecht is de zomertijd voor je gezondheid

27 mrt , 12:00 • Binnenland

doorSarah Maes

In de nacht van zaterdag op zondag verliezen we een uur slaap wanneer de klok verspringt van 02:00 naar 03:00 uur. Hoewel we uitkijken naar de langere, lichte avonden, waarschuwen wetenschappers en slaapexperts dat dit jaarlijkse ritueel schadelijker is voor onze gezondheid dan we vaak denken. De overgang naar de zomertijd is namelijk veel meer dan alleen een uurtje korter slapen.

Een jetlag zonder te reizen

Wanneer we de klok verzetten, ontstaat er een directe breuk tussen onze sociale tijd (de klok op de muur) en onze biologische tijd (onze interne ritmes). Dit fenomeen staat bekend als een 'sociale jetlag'. Vooral de overgang naar de zomertijd in het voorjaar is pittig, omdat we plotseling vroeger moeten opstaan terwijl ons lichaam nog in de winterstand staat.

Onderzoek wijst uit dat de dagen direct na het verzetten van de klok gepaard gaan met een merkbare piek in het aantal hartinfects en beroertes. De plotse verandering in ons slaap-waakritme verhoogt namelijk de bloeddruk en zorgt voor extra stress op ons cardiovasculaire systeem. Ook het aantal verkeersongevallen neemt op de maandag na de tijdschakeling toe door verminderde alertheid en concentratieproblemen.

Het gevaar van de 'eeuwige' zomertijd

Er wordt al jaren gedebatteerd over het afschaffen van de tijdschakeling, maar de keuze voor de 'juiste' tijd is cruciaal. Slaapexperts zijn duidelijk: de standaardtijd (wintertijd) is het gezondst. De zomertijd zorgt er namelijk voor dat het 's ochtends langer donker blijft en 's avonds langer licht.

Licht in de ochtend is essentieel om ons brein wakker te schudden en de aanmaak van het slaaphormoon melatonine te stoppen. Wanneer we in de zomermaanden 's avonds te lang aan licht worden blootgesteld, wordt de aanmaak van diezelfde melatonine uitgesteld, waardoor we later in slaap vallen. Op de lange termijn kan dit leiden tot chronisch slaapgebrek, wat weer gelinkt wordt aan depressie, obesitas en een verzwakt immuunsysteem.

Tips om de overgang te verzachten

Hoewel we de klokverzetting niet kunnen tegenhouden, kun je je lichaam wel helpen om sneller te wennen aan het nieuwe ritme:

Verschuif je ritme geleidelijk: Ga op vrijdag- en zaterdagavond al een kwartier tot twintig minuten eerder naar bed dan normaal.
Zoek het ochtendlicht op: Ga zondagochtend direct na het opstaan naar buiten. Daglicht helpt je biologische klok om zich sneller te synchroniseren met de nieuwe tijd.
Vermijd blauw licht 's avonds: Dim de lichten en leg je smartphone op tijd weg, zodat je lichaam begrijpt dat de avond is aangebroken, ondanks dat het buiten nog licht is.