FAVV waarschuwt: één onschuldig souvenir uit vakantie kan grote gevolgen hebben

Nu het zomervakantieseizoen op volle toeren draait, trekken massaal veel Belgen naar bestemmingen buiten de Europese Unie. Maar wie bij de terugkeer een lokale delicatesse of een mooie plant in de koffer stopt, riskeert een onaangename verrassing bij de douane. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) en de Douane waarschuwen reizigers expliciet: niet alles mag zomaar mee als souvenir. Wat onschuldig lijkt, kan grote economische en sanitaire gevolgen hebben voor onze landbouw en volksgezondheid.

Dat strenge controles nodig zijn, bewijzen de resultaten van het afgelopen jaar. In 2025 werden tijdens de zogenaamde BaCon-acties (versterkte Bagage Controles) maar liefst 894 passagiers betrapt op het overtreden van de invoerregels. In totaal namen de inspecteurs tijdens 51 gezamenlijke acties op Belgische luchthavens en in het station Brussel-Zuid bijna 7,5 ton aan risicoproducten in beslag. De buit bestond uit 4.500 kilogram aan producten van dierlijke oorsprong, zoals buitenlands vlees en lokale zuivelproducten, en 3.000 kilogram aan planten en niet-dierlijke producten, waaronder exotisch fruit, groenten en zaden.

Volgens Liesbeth Van de Voorde, woordvoerder van het FAVV, staan veel reizigers er simpelweg niet bij stil wanneer ze een lokale specialiteit mee naar huis nemen. Producten van buiten de Europese Unie kunnen echter schadelijke organismen of ziektes meedragen die hier nog niet voorkomen. Denk maar aan de import van de verwoestende Afrikaanse varkenspest via een stukje vlees, of de Oosterse fruitvlieg die via een exotische vrucht onze inlandse fruitbomen kan infecteren.

Om die reden werken de Douane, het FAVV, het FAGG en de FOD Volksgezondheid nauw samen. Hun controles beperken zich overigens niet tot voedsel alone; er wordt ook actief gezocht naar namaakgeneesmiddelen, illegale cosmetica en beschermde dier- en plantensoorten die onder de internationale CITES-overeenkomst vallen.

De regels voor reizigers die terugkeren van buiten de Europese Unie zijn bijzonder strikt. Producten zoals vlees en melk of andere zuivelproducten mag je bijvoorbeeld helemaal niet importeren; deze zijn volledig verboden. Voor verse producten zoals groenten, fruit en bloemen geldt dat ze op enkele uitzonderingen na alleen meegebracht mogen worden als ze vergezeld zijn van een officieel fytosanitair certificaat. Wie honing of vis wil meenemen, mag dat wel, maar moet er rekening mee houden dat de hoeveelheid beperkt is tot een strikt maximumgewicht.

Naast deze voedingsmiddelen moeten reizigers ook waakzaam zijn voor andere douaneregels. Voor de aankoop van populaire souvenirs zoals tabak en alcohol gelden specifieke maximale vrijstellingen. Tot slot is er ook een Europese aangifteverplichting wanneer je reist met grote sommen cash geld vanaf 10.000 euro.

Administrateur-generaal van de Douane, Kristian Vanderwaeren, benadrukt dat de gezamenlijke controles niet alleen bedoeld zijn om potentieel schadelijke producten op te sporen, maar vooral ook om reizigers beter te informeren. Om onaangename verrassingen en boetes aan de grens te vermijden, roepen de autoriteiten alle vakantiegangers op om zich zowel vóór vertrek als vóór de terugreis goed te informeren over de actuele wetgeving. Alle gedetailleerde informatie is vlot raadpleegbaar op de officiële websites van het FAVV en de FOD Financiën.