Nieuwe studie waarschuwt: schermen zijn extra schadelijk voor baby's

29 jun , 10:00Binnenland
schermen, baby's, schermtijd
Schermgebruik bij kinderen jonger dan twee jaar is nóg schadelijker voor de ontwikkeling dan bij tieners. Dat blijkt uit een nieuwe, alarmerende studie van de Britse expertengroep iAddict. Tablets en smartphones kunnen leiden tot slaapstoornissen, oogproblemen, obesitas en een verstoorde taalontwikkeling. Andy Demeulenaere, expert bij het Vlaamse kenniscentrum Mediawijs, is in De Morgen niet verrast door de resultaten, al plaatst hij ook enkele kritische kanttekeningen.
De Britse onderzoekers trekken fel van leer tegen het gebruik van schermen bij de allerkleinsten. Volgens de studie remt het de motorische en taalkundige groei af. Demeulenaere bevestigt dat: “Als je een baby in een stoeltje zet om naar een scherm te kijken, beperk je de bewegingsvrijheid. Bovendien is het slecht voor de ogen om langdurig op één punt te focussen.” Dat baby's weinig aan schermen hebben, staat voor hem vast. “Ze kunnen geen verhalen volgen; ze zien enkel flitsende kleuren en horen muziek.”

Scherm als digitale fopspeen

Een belangrijk pijnpunt uit het onderzoek is het gebruik van smartphones of tablets om kinderen te sussen. Wanneer schermen structureel worden ingezet als troostmiddel, kan dit de emotionele ontwikkeling en de hechting (bonding) met de ouders ernstig verstoren.
Demeulenaere verwijst naar de richtlijnen van de American Academy of Pediatrics (AAP):
  • Vermijd schermen als eerste troost: Als een kind huilt of verdrietig is, zet het dan niet achter een scherm.
  • Kies voor menselijke interactie: Op moeilijke momenten heeft een baby nood aan écht contact met een ouder of verzorger om te leren omgaan met ongemak.

Totaalverbod zinvol of niet?

Naar aanleiding van de resultaten roepen de Britse onderzoekers hun overheid op om de richtlijnen te verstrengen: schermtijd voor kinderen onder de twee jaar zou in álle gevallen verboden moeten worden. Tot nog toe maakte de Britse overheid een uitzondering voor het samen kijken met de ouders, maar de onderzoekers willen die schrappen uit schrik dat het schermgebruik zo te veel wordt genormaliseerd.
Demeulenaere heeft daar zijn bedenkingen bij. Volgens hem is de interactie tussen ouder en kind tijdens het kijken juist waardevol. Daarnaast nuanceert hij de directe schuld van de schermen. “Onderzoek toont aan dat problemen zoals obesitas vaak samenhangen met de sociaal-economische achtergrond van een gezin. Zelfs als je het scherm wegneemt, verdwijnen die problemen niet zomaar. Schermtijd is in veel gevallen eerder een symptoom van een dieperliggend probleem, dan de feitelijke oorzaak.”

Wat kan je doen als ouder? 5 schermvrije alternatieven

De verleiding is vaak groot om naar een smartphone of tablet te grijpen wanneer je als ouder even de handen vrij moet hebben. Toch zijn er volgens experts eenvoudige, gezonde alternatieven die de ontwikkeling van je kind wél stimuleren:
  • Creëer een ‘Ja-Zone’: Maak een hoek van de kamer of een grondbox 100% babyproof. Leg er veilig materiaal en speelgoed neer waar je kind volledig zelfstandig en zonder restricties mag ontdekken, zodat jij met een gerust hart even de kamer uit kunt.
  • Ruil beeld in voor audio: Baby’s en peuters reageren sterk op stemmen en klanken. Zet een luisterboek met kinderversjes, een rustige podcast of een babymuzieklijst aan. Dit stimuleert de taalontwikkeling zonder de ogen overmatig te prikkelen.
  • Geef een veilige keukenlade: Plastic Tupperware-potjes, eierdozen en houten kooklepels zijn voor een kruipende baby vaak interessanter dan plastic speelgoed. Het sorteren en lawaai maken traint de fijne motoriek en houdt hen verrassend lang zoet.
  • Betrek ze bij je huishouden: Moet je koken of de was doen? Draag een baby in een ergonomische draagzak dicht bij je, of laat een oudere peuter in een veilige opstapstoel (learning tower) aan het aanrecht ‘meehelpen’ met een plastic potje en wat water.
  • De 30 seconden-regel: Moet je kind huilen net wanneer je écht geen tijd hebt? Geef eerst een halve minuut volledige, onverdeelde aandacht (oogcontact, knuffel) en benoem wat er scheelt. Dat laadt hun emotionele batterij op, waardoor ze daarna sneller geneigd zijn om even zelfstandig te spelen.
loading

Loading