Treinen reden nog nooit zo stipt, maar cijfers verhullen recordaantal geschrapte ritten bij NMBS

De Belgische treinen reden vorig jaar stipter dan in de afgelopen twee decennia. Met een officieel cijfer van 91,7 procent stiptheid bereikt de NMBS een historisch hoogtepunt. Maar achter die glimmende statistieken schuilt een realiteit waar veel pendelaars zich dagelijks aan ergeren: het aantal treinen dat simpelweg nooit is vertrokken, bereikte immers ook een record.

Volgens de officiële jaarcijfers van de NMBS en spoornetbeheerder Infrabel is er sprake van een duidelijke opmars. Waar in 2024 nog 89,7 procent van de treinen op tijd reed, klokten we vorig jaar af op 91,7 procent. De spoorwegen schrijven dit succes toe aan de vernieuwing van de treinvloot — met de massale uitrol van de M7-dubbeldekkers — en een verbeterde samenwerking bij defecten. Toch is er een belangrijke kanttekening: een trein die wordt afgeschaft, telt niet mee in de stiptheid.

Wie de cijfers van nabij bekijkt, ziet dat de medaille een keerzijde heeft. Vorig jaar werd ongeveer 4,1 procent van alle ritten — dat is één op de vijfentwintig treinen — gedeeltelijk of volledig afgeschaft. Zouden we deze treinen wél meetellen als 'niet stipt', dan zakt het recordcijfer onmiddellijk naar een minder indrukwekkende 88,9 procent. Vooral in de eerste helft van vorig jaar was de situatie precair met meer dan 24.000 geschrapte ritten in slechts zes maanden tijd.

Hoewel externe factoren zoals spoorlopers (21,9%) en infrastructuurproblemen (14,4%) vaak de schuld krijgen, ligt de grootste oorzaak van vertragingen bij de NMBS zelf. In bijna 40 procent van de gevallen ligt een defect treinstel of een locomotief aan de basis van de ellende. De massale investering in nieuw materiaal moet dit probleem op termijn oplossen, maar voorlopig blijft de verouderde vloot een blok aan het been.

Voor de NMBS telt een trein als stipt zolang de vertraging minder dan 6 minuten bedraagt. Voor de reiziger die daardoor zijn aansluiting mist en een half uur moet wachten in de kou, voelt dat echter niet als 'stipt'. Ook de treinen die tijdens de 26 stakingsdagen van vorig jaar niet reden, bleven buiten de statistieken. Het recordcijfer van 91,7 procent is dus vooral een administratieve triomf, terwijl de reiziger op het perron vooral hoopt op een trein die simpelweg komt opdagen.