Vlaamse sorteerregels: deze fouten maken we het vaakst bij afval scheiden

04 jul , 11:00 • Binnenland

Vlaanderen behoort tot de absolute wereldtop als het gaat om het sorteren en recycleren van huishoudelijk afval. De blauwe pmd-zak, de gft-bak en de glascontainer zijn diep ingebakken in onze cultuur. Toch slaan we de bal nog verrassend vaak mis. Uit analyses van afvalverwerkers blijkt dat er nog steeds veel 'stoorstoffen' — afval dat er absoluut niet thuishoort — in de recyclagekanalen belanden.

Dit zijn de meest gemaakte sorteerfouten in Vlaanderen en hoe jij ze kunt vermijden.

1. De pmd-zak: verstrikt in plastic folies en 'bric-à-brac'

Sinds de invoering van de nieuwe pmd-zak mag er ontzettend veel plastic in de blauwe zak. Vrijwel alle plastic verpakkingen zijn welkom. Juist die versoepeling zorgt voor verwarring.

In elkaar gestapelde potjes: Om plaats te besparen, stoppen veel Vlamingen verschillende plastic potjes (zoals yoghurtpotjes) in elkaar. Voor de optische sorteermachines in de recyclagecentra is dit rampzalig. De machine herkent enkel het buitenste plastic, waardoor de rest als restafval wordt uitgesorteerd en verbrand. Tip: Gooi plastic verpakkingen los van elkaar in de zak.
Hard plastic (bric-à-brac): Een kapotte plastic emmer, oud speelgoed of een plastic wasmand? Ze horen niet in de pmd-zak. Pmd staat strikt voor Verpakkingen. Hard plastic moet naar het recyclagepark.
Verpakkingen met aluminiumfolie: Chipszakken of de plastic verpakking van een lasagnemaaltijd met een aluminium binnenlaag mogen in de pmd-zak, maar zorg dat ze leeg zijn. Restjes eten horen er niet in thuis.

2. Papier en karton: de pizzadoos-illusie

Papier en karton laten zich uitstekend recycleren, maar de kwaliteit van de ingezamelde stroom staat of valt met de zuiverheid.

Vuil en vettig papier: De absolute koploper bij de fouten is de gebruikte pizzadoos of vuil frituurpapier. Zodra karton doordrenkt is met vet of etensresten, kunnen de papiervezels niet meer gerecycleerd worden. Vuile pizzadozen horen dus onherroepelijk bij het restafval (of in sommige gemeenten bij het gft, mits voldaan aan lokale richtlijnen).
Plastic venstertjes en folies: Een kartonnen doos waar nog een dikke laag plastic plakband omheen zit, of tijdschriften die nog in hun plastic verzendfolie zitten: haal het plastic er altijd af voor je het karton buitenwilt.

3. Gft: plastic (zelfs het biologische) is taboe

De gft-bak (Groente-, Fruit- en Tuinafval) is bedoeld om compost van te maken. Helaas treffen afvalverwerkers hier steeds vaker materialen aan die het composteringsproces verstoren.

Bioplastiek zakjes: Veel mensen gebruiken biologisch afbreekbare of composteerbare plastic zakjes om hun gft-bakje in de keuken schoon te houden. Hoewel deze zakjes 'composteerbaar' claimen te zijn, breken ze in de industriële installaties vaak niet snel genoeg af. In de meeste Vlaamse gemeenten zijn ze daarom verboden in de gft-bak. Gebruik liever een krantenpapier op de bodem.
Mest van vleeseters: Kattenbakkorrels (ook de biologische) en de mest van honden of katten horen bij het restafval vanwege de ziektekiemen, niet bij het gft.

4. Glas: de hittebestendige boosdoener

In de glasbol mag enkel huishoudelijk verpakkingsglas (flessen en bokalen). Toch vinden we er nog te vaak spullen in die de glasoven beschadigen.

Duralex en ovenschotels: Een kapotte glazen ovenschotel (zoals Pyrex) of hittebestendige drinkglazen hebben een veel hoger smeltpunt dan gewone flessen. Als dit glas in de glasoven belandt, smelt het niet mee. Dit veroorzaakt onzuiverheden en zwakke plekken in het nieuwe glas. Hittebestendig glas hoort thuis bij het grofvuil of de 'keramiek en porselein'-container op het recyclagepark.
Porselein en aardewerk: Een kapotte koffietas of een bord mag absoluut niet in de glasbak. Zelfs een klein scherfje porselein kan een hele partij gerecycleerd glas onbruikbaar maken.

Waarom juist sorteren cruciaal is

Fout sorteren kost geld. Wanneer een vracht pmd of gft te zwaar vervuild is met restafval, wordt de hele partij afgekeurd voor recyclage. Het gevolg? Het afval moet alsnog worden verbrand, wat veel duurder is en slechter is voor het milieu. Twijfel je over een specifieke verpakking? De app of website van Bostand (of de handige ophaalkalender van je lokale afvalintercommunale) geeft je in Vlaanderen altijd meteen het juiste antwoord.