Vlaanderen gooit regels helemaal om: zwemverbod verdwijnt op honderden plekken

Geen dure reddingsposten op de steiger en evenmin permanent toezicht langs de oevers. Wie vanaf de zomer van 2027 het koele nat in duikt op een tot nu toe onbekende plek, doet dat voornamelijk op eigen risico. Het maatschappelijk debat verschuift daarmee in één klap van overheidstoezicht naar individuele verantwoordelijkheid en eigen gezond verstand, zo weet VRT NWS.

Tot voor kort gold in Vlaanderen de regel dat buitenzwemmen overal verboden was, tenzij een bordje expliciet toestemming gaf. Vanaf 1 juni 2027 kantelt dat juridische principe volledig. De norm wordt dan simpelweg: duiken mag overal, tenzij het lokaal uitdrukkelijk aan banden wordt gelegd.

Deze ingrijpende koerswijziging zet het werk van waterbeheerders zoals het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) op z'n kop. In plaats van vergunningen uit te delen, moeten zij nu actief op zoek naar plekken waar de situatie wél te gevaarlijk is. Drukke scheepvaart, verraderlijke stromingen of werkzaamheden kunnen nog steeds leiden tot een verbod, maar de bewijslast ligt voortaan bij de beheerder.

De beleidswijziging legt ook een pijnlijk milieuaspect bloot. Onderzoek toont immers aan dat momenteel slechts de helft van de grote Vlaamse waterlopen schoon genoeg is om in te plonsen. Het bewind gebruikt de verruiming dan ook bewust als hefboom: door burgers massaal het water in te lokken, groeit hopelijk de maatschappelijke druk om de vervuiling van de resterende helft sneller aan te pakken.

De maatregel moet naar schatting ruim 140 nieuwe zwemplekken opleveren. Dat die extra locaties broodnodig zijn, blijkt uit de tanende zwemvaardigheid van de Vlaamse jeugd. Waar onze jongeren steeds minder goed kunnen zwemmen, bewijzen de noorderburen dat meer ruimte juist tot betere resultaten leidt. Nederland telt rond de duizend officiële locaties op 18 miljoen inwoners en kent opvallend weinig incidenten.

Met de hervorming hoopt de Vlaamse regering een soortgelijke cultuuromslag te realiseren. De drempel om de natuur in te duiken verdwijnt, al blijft het uitkijken geblazen. De kustlijn blijft buiten de regeling vallen, maar op het binnenlandse water geldt binnenkort: vrijheid blijheid, mits je je hoofd boven water weet te houden.