Het westnijlvirus circuleert steeds nadrukkelijker in België en Nederland. Volgens de meest recente Europese cijfers zijn dit seizoen al 15 mensen in België en 59 mensen in Nederland lokaal besmet geraakt. Dat blijkt uit gegevens van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC), bijgewerkt op 7 oktober 2026. Maar hoe gevaarlijk is het virus en op welke symptomen moet je letten?
Hoe raak je besmet met het westnijlvirus?
Het virus wordt voornamelijk overgedragen door de beet van een besmette mug. Muggen raken zelf besmet wanneer ze bloed opnemen van geïnfecteerde vogels. Vervolgens kunnen ze het virus doorgeven aan mensen en paarden.
Het westnijlvirus wordt niet zomaar van mens op mens overgedragen via normaal sociaal contact. Mensen en paarden spelen bovendien geen belangrijke rol in de natuurlijke verspreiding van het virus. Dat leggen zowel de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als het Belgische Departement Zorg uit.
Welke symptomen veroorzaakt het virus?
Een besmetting verloopt vaak zonder dat iemand daar iets van merkt. Volgens de WHO ontwikkelt ongeveer 80 procent van de besmette personen geen symptomen. Ongeveer één op de vijf krijgt wel klachten.
De meest voorkomende symptomen zijn:
- Koorts en hoofdpijn
- Spierpijn en vermoeidheid
- Misselijkheid en soms braken
- Huiduitslag
- Gezwollen lymfeklieren
De klachten kunnen lijken op die van een griepachtige infectie. De incubatieperiode bedraagt doorgaans twee tot veertien dagen. De meeste mensen met milde klachten herstellen volledig, al kan vermoeidheid soms weken of maanden aanhouden.
Wanneer wordt het westnijlvirus gevaarlijk?
In zeldzame gevallen kan het virus het zenuwstelsel aantasten. Dat kan leiden tot hersenontsteking (encefalitis) of hersenvliesontsteking (meningitis). Mogelijke alarmsymptomen zijn hoge koorts, een stijve nek, verwardheid, beven, stuipen en spierzwakte. In ernstige gevallen kunnen verlamming, blijvende neurologische schade of overlijden optreden.
Ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen een groter risico op een ernstig ziekteverloop. Bij ernstige neurologische symptomen is onmiddellijk medische hulp nodig. Er bestaat momenteel geen specifieke antivirale behandeling voor westnijlkoorts; de behandeling richt zich op het verlichten van symptomen en het ondersteunen van de patiënt.
Hoe groot is het risico in België?
Het Departement Zorg meldde in september en oktober verschillende waarschijnlijke en bevestigde besmettingen in Vlaanderen en Brussel. Eén Vlaamse patiënt werd met neurologische symptomen opgenomen in het ziekenhuis, maar was volgens de gezondheidsautoriteiten aan de beterhand. Het algemene risico voor de Belgische bevolking werd als zeer laag ingeschat.
In Nederland meldde het RIVM op 8 oktober in totaal 59 menselijke besmettingen sinds het begin van het seizoen. Bij de vorige update werden negen sterfgevallen in 2026 vermeld. Het RIVM volgt de verspreiding nauwgezet op.
Hoe kun je jezelf beschermen?
Vermijd muggenbeten door insectenwerend middel te gebruiken, horren te plaatsen en stilstaand water rond de woning te verwijderen. Denk daarbij aan emmers, bloempotten en regentonnen waarin muggen zich kunnen voortplanten.
Wie na een mogelijke muggenbeet ernstige klachten ontwikkelt, neemt het best onmiddellijk contact op met een arts. Het virus is doorgaans geen reden tot paniek, maar de recente besmettingen tonen wel aan dat waakzaamheid belangrijk blijft.