Macht verschuift in Rusland: er groeit een nieuwe dreiging voor Poetin

Na het overlijden van Vladimir Zjirinovski schuift het politieke landschap in Rusland merkbaar. Waar het Kremlin jarenlang een zekere controle had over nationalistische stemmen, lijkt die greep stilaan minder vanzelfsprekend te worden.

In de marge van de oorlog in Oekraïne ontstaat een nieuwe generatie nationalisten. Het gaat om veteranen, online opiniemakers en radicale stemmen die zich niet langer herkennen in de koers van Vladimir Poetin. Sommigen willen hervormingen, anderen pleiten net voor een hardere, autoritaire lijn. Wat hen bindt, is hun onvrede met het huidige systeem.

Die ontwikkeling zet druk op de bestaande politieke structuren. Vooral de Liberaal-Democratische Partij van Rusland voelt dat. De partij, ooit het persoonlijke podium van Zjirinovski, verliest terrein en worstelt met haar identiteit.

Onder leiding van Leonid Slutski mist de partij het charisma en de impact van haar oprichter. Waar Zjirinovski met provocatie en spektakel de aandacht trok, blijft zijn opvolger eerder op de achtergrond. Dat maakt het moeilijk om dezelfde rol te blijven spelen binnen het politieke systeem.

Die rol was nochtans cruciaal. Jarenlang fungeerde Zjirinovski als een soort bliksemafleider. Door extreme standpunten naar voren te schuiven, zorgde hij ervoor dat het beleid van Poetin gematigder leek.

Vandaag probeert het Kremlin opnieuw vat te krijgen op die nationalistische stromingen. Onder meer door oorlogsveteranen naar voren te schuiven bij verkiezingen hoopt men aansluiting te vinden bij die nieuwe achterban. Toch blijkt dat geen eenvoudige opdracht. Geloofwaardige kandidaten zijn schaars, en het wantrouwen tegenover de gevestigde macht groeit.

De dood van Zjirinovski legt zo een bredere kwetsbaarheid bloot. Het zorgvuldig opgebouwde evenwicht tussen macht en oppositie wankelt, terwijl nieuwe stemmen zich aandienen met een eigen agenda.