Mannen tussen 17 en 45 jaar moeten toestemming vragen om lange tijd naar buitenland te gaan: straks ook in België?

De discussie over defensie en veiligheid laait opnieuw op in Europa. In Duitsland werd recent een opvallende maatregel ingevoerd die meteen vragen oproept: moeten burgers zich opnieuw meer verantwoorden tegenover het leger?

Sinds de hervorming van de militaire wetgeving moeten Duitse mannen tussen 17 en 45 jaar voortaan toestemming vragen wanneer ze langer dan drie maanden naar het buitenland willen. Het klinkt streng, maar in de praktijk wordt die toestemming vrijwel altijd gegeven.

Volgens het ministerie van Defensie gaat het vooral om overzicht. Men wil weten wie zich langdurig buiten het land bevindt, zeker in een periode waarin de veiligheidssituatie in Europa onder druk staat. De regel zelf is trouwens niet nieuw, maar komt uit de tijd van de Koude Oorlog en werd nu opnieuw actiever gemaakt.

De maatregel past binnen een bredere strategie. Duitsland wil het leger versterken en het aantal militairen fors optrekken. Het doel is om van ongeveer 180.000 naar 260.000 actieve militairen te gaan, aangevuld met een grote reserve.

De aanleiding ligt voor de hand: de geopolitieke spanningen, vooral richting Rusland, zorgen ervoor dat landen opnieuw meer investeren in defensie. De dienstplicht werd daarom hervormd, al blijft die voorlopig grotendeels vrijwillig. Jongeren krijgen wel een vragenlijst, waarbij mannen verplicht moeten antwoorden.

De vraag dringt zich snel op: kan zo’n systeem ook in België ingevoerd worden? Op dit moment lijkt dat weinig waarschijnlijk. België heeft de dienstplicht al sinds 1995 opgeschort en werkt volledig met een professioneel leger. Er zijn wel discussies over een mogelijke terugkeer van een vorm van “maatschappelijke dienst” of vrijwillige militaire opleiding, maar concrete plannen voor verplichtingen zoals in Duitsland liggen niet op tafel.

Toch is het geen compleet ondenkbaar scenario op lange termijn. Als de internationale spanningen verder toenemen, zouden ook andere Europese landen hun aanpak kunnen herbekijken.