Revolutie in kankerzorg: gentest maakt zware chemo vaak overbodig

Voor vrouwen met borstkanker is chemotherapie na een operatie vaak de standaard om herval te voorkomen. De zware nevenwerkingen – zoals extreme vermoeidheid, haaruitval en zelfs risico op hartfalen – worden er noodgedwongen bij genomen. Een grootschalige nieuwe studie, zaterdag gepresenteerd op het ASCO-kankercongres in Chicago, bewijst nu dat ruim twee derden van de patiënten deze slopende behandeling veilig kan overslaan.

De sleutel ligt in de genexpressietest. Deze test analyseert de activiteit van genen in de tumor en creëert zo een genetische 'identiteitskaart' die de agressiviteit van de kanker voorspelt.

Aan het internationale onderzoek, geleid door University College London, namen meer dan 4.400 vrouwen deel. Patiënten met een laag risico op basis van de zogenaamde Prosigna-test kregen uitsluitend hormoontherapie. Het resultaat na vijf jaar is grensverleggend: er was geen statistisch betekenisvol verschil in overleving tussen de groep die mét en de groep die zonder chemo werd behandeld. In beide groepen was circa 94 tot 95 procent van de vrouwen nog in leven en kankervrij.

Hoewel Belgische borstklinieken al langer vergelijkbare tests (zoals Oncotype DX en MammaPrint) inzetten bij twijfelgevallen, verlegt deze studie de grenzen. De geteste groep omvatte ditmaal ook veertigers en patiënten met meer dan vier aangetaste lymfeklieren — groepen die tot nu toe bijna automatisch chemo kregen.

De test is specifiek bedoeld voor oestrogeengevoelige en HER2-negatieve borstkanker, wat gelukkig de grootste groep (ongeveer 70 procent) vertegenwoordigt.

Experts spreken van een gigantische meerwaarde voor de toekomst. Deze vorm van precisiegeneeskunde verhoogt niet alleen de levenskwaliteit van de patiënt, maar remt ook de stijgende kosten in de gezondheidszorg door onnodige, dure behandelingen te vermijden.