Deze groep mensen krijgt in België een pak minder pensioen

Het pensioen van vrouwen ligt in België gemiddeld een stuk lager dan dat van mannen. En volgens het Federaal Planbureau dreigt de pensioenhervorming die kloof bij bepaalde groepen nog te vergroten. Vooral vrouwen met een kortere loopbaan of een deeltijdse job kunnen de gevolgen voelen. Hoe groot is het verschil precies en wat verandert er?

Vrouwen krijgen gemiddeld 403 euro minder wettelijk pensioen per maand dan mannen die recent met pensioen gingen. Dat blijkt uit de meest recente pensioenkloofcijfers van Sigedis, de Federale Pensioendienst en het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen. In 2024 lag het gemiddelde wettelijke rustpensioen van vrouwen bij nieuwe gepensioneerden 18 procent lager dan dat van mannen. Wanneer ook het aanvullend pensioen wordt meegerekend, bedraagt het verschil 21 procent.

De verschillen zijn ook zichtbaar bij de laagste pensioenen. Bij de mensen die in 2024 met pensioen gingen, ontving 17 procent van de vrouwen een wettelijk rustpensioen van minder dan 1.000 euro per maand. Bij mannen was dat 7 procent. Vrouwen ontvangen bovendien vaker het minimumpensioen.

De federale pensioenhervorming moet mensen aanmoedigen om langer te werken en de stijgende kosten van de vergrijzing afremmen. Maar de maatregelen hebben ook sociale gevolgen, waarschuwt het Federaal Planbureau.

Volgens de simulaties van het Planbureau zal het gemiddelde pensioen van nieuwe gepensioneerden tegen het einde van de huidige legislatuur, in 2029, gemiddeld 2,4 procent lager liggen dan zonder de hervorming. Bij vrouwen daalt het gemiddelde pensioen met 2,6 procent, tegenover 2,3 procent bij mannen.

Het verschil lijkt beperkt, maar de impact verschilt naargelang het pensioenstelsel. Op langere termijn, richting 2070, zou het gemiddelde pensioen van vrouwelijke werknemers door de hervormingsmaatregelen 6,6 procent lager liggen dan in een scenario zonder hervorming. Bij mannelijke werknemers bedraagt die daling 5,8 procent. Bij zelfstandigen gaat het om respectievelijk 4,4 en 2,9 procent.

Bij ambtenaren is het beeld anders: daar wordt het gemiddelde pensioen van mannen volgens dezelfde projecties sterker getroffen dan dat van vrouwen. De hervorming heeft dus niet voor iedereen hetzelfde effect.

Waarom ontvangen vrouwen gemiddeld minder pensioen? Een belangrijke verklaring is dat zij gemiddeld minder jaren voltijds werken en vaker deeltijds aan de slag zijn. Ook onderbrekingen van de loopbaan, bijvoorbeeld om voor kinderen of familieleden te zorgen, kunnen een rol spelen.

Volgens de Raad voor Gelijke Kansen van Mannen en Vrouwen heeft slechts 17 procent van de vrouwen een loopbaan van minstens 34 jaar, tegenover 58 procent van de mannen. De raad waarschuwt dat verschillende nieuwe loopbaanvoorwaarden vooral vrouwen met onvrijwillige deeltijdse arbeid kunnen treffen.

Een belangrijke wijziging is dat bepaalde pensioenvoorwaarden afhangen van het aantal effectief gewerkte dagen. Daardoor kunnen mensen met een onderbroken of deeltijdse loopbaan moeilijker aan de voorwaarden voldoen. Ook de voorwaarden voor een eventuele pensioenmalus kunnen een verschil maken.

De OESO wees in haar rapport Pensions at a Glance 2025 eveneens op de grote pensioenkloof in België. Op basis van Eurostat-cijfers lag het gemiddelde pensioen van vrouwen in 2024 ongeveer 31 procent lager dan dat van mannen. Het gemiddelde over de OESO-landen bedroeg 23 procent.

Die cijfers zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar met de cijfers over nieuwe gepensioneerden: ze gaan over een andere groep en omvatten een bredere pensioenpopulatie.

De cijfers betekenen niet dat iedere vrouw een lager pensioen zal krijgen door de hervorming. De uiteindelijke impact hangt onder meer af van het arbeidsverleden, het pensioenstelsel en het moment waarop iemand met pensioen gaat.

Wel is duidelijk dat vrouwen met een korte loopbaan of weinig effectieve werkdagen extra aandacht moeten besteden aan hun pensioenplanning. Wie wil weten welke rechten al zijn opgebouwd, kan terecht op MyPension.be.

De grote uitdaging blijft om mensen langer aan het werk te houden zonder dat wie noodgedwongen deeltijds werkt of tijdelijk voor anderen zorgt, daardoor later een nog groter financieel nadeel ondervindt.