Wie vroeger stopt met werken, kan levenslang pensioen verliezen

Wie droomt van een vervroegd pensioen, moet vanaf 2027 goed opletten. De federale pensioenhervorming voert namelijk een nieuwe pensioenmalus in. Wie vroeger stopt met werken en niet aan bepaalde loopbaanvoorwaarden voldoet, riskeert een blijvende vermindering van zijn pensioen. En die korting verdwijnt niet wanneer je uiteindelijk de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.

De nieuwe regeling gaat in vanaf 1 januari 2027 en geldt voor werknemers, ambtenaren en zelfstandigen, met specifieke regels per pensioenstelsel. Het is dus niet langer vanzelfsprekend dat iedereen die aan de voorwaarden voor vervroegd pensioen voldoet, ook zonder financiële gevolgen kan stoppen.

De pensioenmalus is een vermindering van het brutopensioen voor wie vervroegd met pensioen gaat en niet voldoet aan twee bijkomende loopbaanvoorwaarden.

Om aan de malus te ontsnappen, moet je minstens 35 loopbaanjaren hebben waarin je telkens minstens 156 dagen hebt gewerkt of een periode hebt die voor deze voorwaarde meetelt. Daarnaast moet je over je volledige loopbaan minstens 7.020 dagen hebben die meetellen.

Wie niet aan beide voorwaarden voldoet en toch vervroegd met pensioen gaat, krijgt een vermindering. Die wordt berekend per jaar dat iemand vroeger stopt dan de wettelijke pensioenleeftijd.

Het percentage hangt af van het geboortejaar. Voor mensen geboren in 1960 of vroeger bedraagt de malus nul procent. Voor wie geboren is tussen 1961 en 1965 gaat het om 2 procent per jaar. Bij geboortejaren van 1966 tot en met 1974 bedraagt de vermindering 4 procent per jaar. Wie geboren is in 1975 of later, riskeert een korting van 5 procent per jaar.

De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Stel dat iemand recht heeft op een brutopensioen van 1.800 euro per maand en vier jaar vroeger stopt dan de wettelijke pensioenleeftijd.

Is die persoon geboren in 1975 of later en voldoet hij niet aan de voorwaarden om de malus te vermijden, dan bedraagt de vermindering in dit voorbeeld 20 procent. Dat komt neer op 360 euro bruto per maand.

Het pensioen zakt daardoor naar 1.440 euro bruto. En dat verschil blijft bestaan, ook nadat de gepensioneerde de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.

Voor iemand die onder de categorie van 4 procent per jaar valt, zou dezelfde vervroegde pensionering een vermindering van 16 procent betekenen. Bij een brutopensioen van 1.800 euro gaat het dan om 288 euro per maand.

De concrete berekening hangt uiteraard af van de persoonlijke loopbaan en het aantal maanden dat iemand vroeger met pensioen gaat.

Er zijn belangrijke uitzonderingen. Wie pas op de wettelijke pensioenleeftijd met pensioen gaat, krijgt geen pensioenmalus. Ook wie vóór 1 februari 2027 al met vervroegd pensioen kon gaan, behoudt bescherming tegen de malus, zelfs wanneer hij zijn pensioen uitstelt.

Bovendien tellen bepaalde periodes die niet als effectief gewerkte dagen kunnen worden beschouwd toch mee voor de voorwaarden. Het gaat onder meer om bepaalde periodes van ziekte en invaliditeit, moederschapsrust, geboorteverlof en zorgverlof.

Dat betekent dat twee mensen met een vergelijkbare loopbaanduur toch een verschillend resultaat kunnen krijgen. Niet alleen het aantal gewerkte jaren telt, maar ook het aantal dagen en de aard van de periodes die tijdens de loopbaan werden opgenomen.

Wie wil weten of hij risico loopt op een pensioenmalus, kan terecht op MyPension.be. Daar is onder 'Mijn pensioen plannen' een onderdeel voorzien dat toont of iemand aan de voorwaarden voldoet.

De Federale Pensioendienst benadrukt dat de berekening gebaseerd is op de loopbaangegevens die op dat moment beschikbaar zijn. Het is dus belangrijk om eventuele ontbrekende of onjuiste gegevens tijdig te laten controleren.