Elektriciteitsprijs bereikt ongeziene piek: dit gebeurde er op het net

Terwijl zowat heel West-Europa zucht onder verzengende temperaturen en code oranje, blijft de schade op de Franse stroombeurs opvallend beperkt. Hoewel de Fransen eveneens massaal de airco’s aanzetten en te kampen hebben met een gebrek aan wind, stijgt de elektriciteitsprijs daar vanavond niet verder dan zo'n 150 euro per megawattuur (MWh). Dat meldt VRT NWS.

De verklaring ligt bij het immense nucleaire park van onze zuiderburen. Frankrijk hoeft in tegenstelling tot zijn buurlanden niet louter te vertrouwen op kostbare gascentrales om het tekort aan groene stroom op te vangen. De kernreactoren bewijzen vanavond hun waarde als stabiele buffer, waardoor de Fransen de dans grotendeels ontspringen.

Het contrast met België kan haast niet groter zijn. In ons land liggen vijf kernreactoren definitief stil, terwijl de resterende twee — Doel 4 en Tihange 3 — wegens gepland zomeronderhoud tijdelijk onbruikbaar zijn. België probeert vanavond weliswaar massaal goedkopere nucleaire stroom uit Frankrijk te importeren, maar de interconnectielijnen zitten volledig vol.

Bij gebrek aan zon en wind is de binnenlandse productie daardoor volledig overgeleverd aan de grillen van (oudere) gascentrales, aangevuld met een minieme hoeveelheid waterkracht en batterijopslag. Omdat er voor deze gascentrales simpelweg geen concurrentie is, kunnen zij hun biedingen extreem hoog inzetten. Volgens energietrader Matthias Detremmerie gedragen zij zich op zulke momenten als een monopolist, en dat vertaalt zich direct in de marktprijs.

Die marktprijs vertoont vanavond op de EPEX-stroombeurs een huiveringwekkende curve. Waar een megawattuur elektriciteit vanmiddag nog een schamele 11 euro kostte, explodeert dat tarief rond 20.45 uur naar maar liefst 550 euro — een vermenigvuldiging met factor vijftig.

De energiesector heeft inmiddels een officiële term klaar voor deze perfecte zomerse storm: de hitzeflaute. Het is de evenknie van de winterse dunkelflaute, waarbij koude, donkere en windstille dagen het net teisteren. Nu gebeurt het omgekeerde. Net op het moment dat de avond valt en de zonnepanelen massaal uitschakelen, jagen loeiende airconditioners en warmtepompen de stroomvraag naar een absolute piek. Wanneer er dan ook nog eens geen zuchtje wind staat, schiet de prijs onherroepelijk door het dak. Niet alleen in België, maar ook in Duitsland, Nederland, Luxemburg en Denemarken legt dit fenomeen de kwetsbaarheid van de energietransitie pijnlijk bloot.