Een opmerkelijke pensioenmaatregel uit het Arizona-wetsontwerp doet het sociaal overleg in ons land op zijn grondvesten daveren. Het ABVV kondigt, samen met de andere vakbonden, aan dat ze naar het Grondwettelijk Hof stappen om de omstreden ‘cap 20%’ aan te vechten. Volgens de socialistische vakbond gaat het om een asociale maatregel die met terugwerkende kracht de pensioenen van de meest kwetsbare groepen keldert.
Wat is de 'cap 20%' en wie wordt geraakt?
De nieuwe maatregel wil het percentage pensioengelijkstellingen voor periodes van werkloosheid en eindeloopbaan plafonneren tot maximaal 20% voor iedereen geboren in 1968 of later.
Hoewel de maatregel gepresenteerd wordt als een budgettaire noodzaak en een prikkel om langer te werken, tonen berekeningen van het Federaal Planbureau een heel andere realiteit. De harde cijfers liegen niet:
- De armste gepensioneerden bloeden: De 10% laagste pensioenen zullen door deze ingreep met naar schatting 10% dalen.
- Grotere pensioenkloof: Vrouwen, die historisch vaker hun loopbaan onderbreken voor zorgtaken, worden onevenredig hard getroffen.
- Eindeloopbaan gestraft: Wie via een landingsbaan net probeert langer aan de slag te blijven, verliest paradoxaal genoeg geld. Een werknemer uit 1968 die na een periode van werkloosheid in een halftijdse landingsbaan stapte, verliest maandelijks zo'n €91 aan pensioen, zélfs als die netjes doorwerkt tot de leeftijd van 67 jaar.
"Spelregels tijdens de wedstrijd veranderen"
Het grootste struikelblok voor de vakbonden is het retroactieve karakter van de wet. Jaren die werknemers in het verleden legitiem hebben opgebouwd, worden nu plots minder waard.
"Het riedeltje over ‘gedragsverandering’ houdt simpelweg geen steek", reageert Bert Engelaar scherp. "Niemand kan nu nog iets veranderen aan zijn voorbije loopbaan. Dit is schrappen in het inkomen van mensen vanuit een ivoren toren, compleet voorbijgaand aan de realiteit van de arbeidsmarkt en het leven."
Bovendien negeert de Arizona-coalitie volgens de bonden een expliciet sociaal akkoord tussen vakbonden en werkgevers, die unaniem vroegen om landingsbanen buiten de 'cap' te houden. Ook kunstwerkers, bij wie werk en uitkeringen structureel samengaan, dreigen het gelag te betalen. Het ABVV eist dat nieuwe regels enkel gelden voor toekomstige loopbaanjaren, zodat de rechtszekerheid van de burger gevrijwaard blijft.