Tanken is peperduur, maar deze maatregel kan de prijs fors drukken

De brandstofprijzen lopen opnieuw hoog op. Diesel kostte woensdag 2,468 euro per liter, terwijl benzine 95 afklokte op 2,058 euro. Voor automobilisten betekent dat een steeds duurdere tankbeurt, maar ook voor de overheid heeft de prijsstijging gevolgen: de belastinginkomsten nemen automatisch toe.

Vicepremier David Clarinval (MR) wil daarom bekijken of een deel van die extra inkomsten opnieuw naar de automobilist kan terugvloeien. Hij denkt aan een heractivering van het zogenaamde omgekeerde cliquetsysteem. Dat voorstel ligt mogelijk opnieuw op tafel tijdens het begrotingsconclaaf.

De recente prijsstijgingen hangen samen met de internationale spanningen in het Midden-Oosten. Vooral de Straat van Hormuz en de Straat Bab el-Mandeb zijn belangrijke doorgangsroutes voor de wereldwijde energiebevoorrading. Door de onzekerheid stijgt de prijs van Brentolie opnieuw tot boven 100 dollar per vat.

Wanneer de brandstofprijs stijgt, ontvangt de Belgische staat niet alleen meer accijnzen, maar ook meer btw. Die btw bedraagt 21 procent en wordt bovendien berekend op de accijnzen. De hogere pompprijs zorgt dus automatisch voor extra inkomsten voor de schatkist.

Volgens Clarinval zou sinds januari meer dan 100 miljoen euro aan bijkomende inkomsten zijn verzameld.

Het omgekeerde cliquetsysteem werkt door de accijnzen tijdelijk te verlagen wanneer de brandstofprijzen boven een bepaalde grens uitkomen. België paste een gelijkaardig systeem eerder al toe.

Toch is de speelruimte niet onbeperkt. Europa legt minimumaccijnzen op van 0,35 euro per liter voor benzine 95 en 0,33 euro voor diesel. De Belgische accijnzen liggen momenteel rond 0,60 euro per liter. Een verlaging is dus mogelijk, maar de overheid kan niet onbeperkt ingrijpen.

Bovendien daalt bij lagere accijnzen ook de btw-opbrengst. Het uiteindelijke voordeel aan de pomp ligt daardoor niet volledig gelijk met de brutoverlaging van de accijnzen.

Er liggen verschillende scenario’s op tafel. Bij een verlaging naar 0,40 euro accijns per liter zou de totale prijsdaling, inclusief btw-effect, ongeveer 24 cent bedragen. Diesel zou dan uitkomen op ongeveer 2,226 euro per liter, terwijl benzine 95 zou zakken naar 1,816 euro.

Voor een tank van 50 liter betekent dat een besparing van ongeveer 12 euro.

Een minder verregaand scenario is gebaseerd op de maatregel uit 2022. Toen werden de accijnzen tijdelijk met 14,46 cent verlaagd, goed voor een voordeel van ongeveer 17,5 cent per liter inclusief btw. Een tankbeurt van 50 liter zou daarmee ruim 9 euro goedkoper worden.

Of het systeem opnieuw wordt ingevoerd, is voorlopig onzeker. Het voorstel komt in de eerste plaats van de MR en is nog geen beslissing van de federale regering.

Bron: Gocar