Deze fout maakt je keukenhanddoek een broeihaard van bacteriën

Een keukenhanddoek lijkt onschuldig. Je gebruikt hem om je handen af te drogen, een bord vast te nemen of snel een spatje water weg te vegen. Daarna hangt hij weer aan de oven of aan een haakje, klaar voor de volgende ronde. Precies daar kan het probleem beginnen.

Een vochtige keukenhanddoek die telkens opnieuw wordt gebruikt, vormt namelijk een geschikte omgeving voor bacteriën. Onderzoek uit 2025 waarbij keukenhanddoeken gedurende tien weken in echte huishoudelijke omstandigheden werden opgevolgd, vond op alle onderzochte gebruikte handdoeken biofilmvorming. Daarin werden aanzienlijke hoeveelheden bacteriën aangetroffen. 

De grootste fout is dan ook niet dat je überhaupt een keukenhanddoek gebruikt, maar dat je dezelfde vochtige doek dagenlang blijft gebruiken.

Een handdoek neemt vocht op en droogt vervolgens langzaam. Ondertussen kan hij in contact komen met handen, voedselresten en oppervlakken in de keuken. Bacteriën kunnen zich daardoor op het textiel verzamelen en er biofilms vormen.

Onderzoek naar handdoeken in dagelijks gebruik toont bovendien dat de hoeveelheid biofilmcomponenten en levensvatbare bacteriën in de loop van het gebruik kan toenemen. 

Een keukenhanddoek voor alles gebruiken is evenmin ideaal. Een doek waarmee je je handen droogt, gebruik je beter niet vervolgens om een werkblad schoon te vegen waarop rauwe kip heeft gelegen.

Dat heeft te maken met kruisbesmetting. Onderzoek naar huishoudelijke keukens heeft aangetoond dat onder meer vaatdoeken en sponzen reservoirs en verspreiders van bacteriën kunnen zijn. In een studie naar 100 huishoudelijke keukens werd in 45 procent van de woningen minstens één voedselpathogeen aangetroffen. 

Ook ouder onderzoek naar de overdracht van voedselpathogenen in de keuken liet zien dat een doek na het afdrogen van besmette vaat besmet kon raken. 

De eenvoudigste oplossing is eigenlijk heel praktisch: laat een gebruikte keukenhanddoek goed drogen en vervang hem regelmatig door een schone.

Gebruik bovendien bij voorkeur verschillende doeken voor verschillende taken. Een handdoek waarmee je je handen afdroogt, hoeft niet dezelfde te zijn als de doek waarmee je oppervlakken schoonmaakt.

En een handdoek die nat, zichtbaar vuil of onaangenaam ruikt, kun je beter meteen vervangen. Wachten tot hij “echt vies” is, heeft weinig voordeel.

De boodschap is dus niet dat elke keukenhanddoek gevaarlijk is. Het probleem ontstaat vooral wanneer een vochtige doek lang en voor allerlei verschillende taken wordt gebruikt. Wie regelmatig wisselt en de doeken goed laat drogen, verkleint de kans op bacteriële ophoping en kruisbesmetting aanzienlijk.

Dus die handdoek die al sinds maandag naast je gootsteen hangt? Misschien toch maar even vervangen.