Is de eco-stand van je vaatwasser echt goedkoper?

Wie de vaatwasser aanzet, kiest vaak voor het snelste programma. De eco-stand duurt soms meer dan drie uur, terwijl een gewone wasbeurt veel sneller klaar is. Toch is dat lange programma doorgaans de zuinigere keuze. Hoe komt dat precies, en hoeveel kun je ermee besparen?

Het lijkt tegenstrijdig: hoe kan een programma dat langer draait minder energie verbruiken? De verklaring zit vooral in de manier waarop het water wordt verwarmd.

Volgens de Europese Commissie zijn eco-programma's ontworpen om met minder energie en water een goed wasresultaat te bereiken. De machine verwarmt het water doorgaans minder sterk en laat het programma langer lopen. Zo krijgt het vaatwasmiddel voldoende tijd om zijn werk te doen en wordt de vaat toch schoon. 

De Franse consumentenorganisatie Testachats onderzocht in 2025 het energieverbruik van 73 vaatwassers. Bij een berekening met een elektriciteitsprijs van 30 cent per kilowattuur en 280 wasbeurten per jaar bedroegen de geschatte jaarlijkse elektriciteitskosten gemiddeld 108 euro voor het standaardprogramma en 63 euro voor het eco-programma.

Dat komt neer op een verschil van ongeveer 45 euro per jaar. Bij het zuinigste model uit de onderzochte selectie liep het berekende verschil zelfs op tot 50 euro. Het gaat om de resultaten van die specifieke selectie en de gebruikte energieprijs; jouw besparing hangt af van je toestel, programma en elektriciteitstarief. 

Ook het waterverbruik speelt mee. Volgens de Europese Commissie kunnen moderne, efficiënte vaatwassers ongeveer negen liter water gebruiken voor een lading van maximaal vijftien couverts. Met de hand afwassen kan voor dezelfde hoeveelheid vaat aanzienlijk meer water vergen. 

De eco-stand is doorgaans geschikt voor normaal vuile borden, glazen en bestek. Heb je aangekoekte ovenschotels of sterk vervuilde potten, dan kan een intensief programma nuttiger zijn. Volg daarbij de gebruiksaanwijzing van je toestel.

Ook belangrijk: spoel je borden niet vooraf onder de kraan af. Schraap etensresten weg en plaats de vaat meteen in de machine. Gebruik bovendien de aanbevolen hoeveelheid vaatwasmiddel en zorg voor voldoende zout en glansspoelmiddel wanneer jouw toestel dat nodig heeft.

De eco-stand lijkt misschien traag, maar de klok vertelt niet hoeveel energie de machine verbruikt. Wil je echt besparen, gebruik dan doorgaans het eco-programma en draai pas wanneer de vaatwasser voldoende gevuld is.

Koop je een nieuwe machine, vergelijk dan het Europese energielabel. Dat vermeldt onder meer het verbruik per honderd eco-beurten, het waterverbruik per cyclus en de programmaduur. Zo kun je toestellen eerlijk vergelijken en vermijd je dat je alleen op de aankoopprijs let.