Zet jij je borden zo in de vaatwasser? Dat doe je dus al jaren fout

29 mei , 18:00 • Keuken

doorSarah Maes

Het is een van de grootste bronnen van herkenbare frustratie in het huishouden: je opent de vaatwasser na een intensief programma, en de helft van de borden en kommetjes is nog vuil. De automatische reactie is vaak om de schuld te steken op het toestel, de vuile filters of een goedkoop vaatwastablet. Maar de bittere realiteit is dat het probleem bijna altijd bij onszelf ligt. Wetenschappers en fabrikanten van huishoudtoestellen zijn er immers unaniem over uit: de overgrote meerderheid van de Belgen laadt zijn vaatwasser al jarenlang verkeerd in.

Er zit namelijk een strikte mechanische en chemische logica achter de werking van de sproeiarmen. De grootste fout die we maken, is dat we borden willekeurig in de rekken schuiven, zolang het maar past. Om je vaat écht glanzend schoon te krijgen, moet je echter rekening houden met het type etensresten dat op je bord plakt.

De wetenschap achter de sproeiarmen

De sproeiarmen van een vaatwasser werken in een cirkelvormige beweging, waarbij het water en het vaatwasmiddel vanuit het centrum naar buiten worden gestuwd. Dit betekent dat de waterdruk en de concentratie van het reinigingsmiddel niet overal in de machine gelijk zijn. Uit onafhankelijk onderzoek van onder meer de universiteit van Birmingham blijkt dat de binnenkant en het centrum van de machine de meest intensieve mechanische reiniging krijgen, terwijl de buitenste hoeken het moeten hebben van een meer constante, stromende spoeling.

Dit heeft directe gevolgen voor hoe je je borden moet sorteren:

In het midden (Koolhydraten): Borden en kommen met hardnekkige, aangekoekte zetmeelresten — denk aan pasta, aardappelpuree of havermout — horen steevast in het centrum van de vaatwasser thuis. Zetmeel heeft brute waterkracht nodig om los te weken en dat is exact wat de sproeiarm in het midden levert.
Aan de buitenkant (Eiwitten): Borden met eiwitresten, zoals restjes van een spiegelei, vleessappen of kaas, zet je juist beter aan de buitenranden. Eiwitten hebben meer tijd nodig om chemisch te worden afgebroken door de enzymen in het vaatwastablet. De rustigere, constante waterstroom aan de buitenkant geeft de enzymen de kans om hun werk te doen zonder dat ze meteen worden weggespoeld.

De gouden regels voor een perfecte vaat

Naast de positionering van het type vuil, is er nog een gouden regel die massaal wordt overtreden: de richting van de borden. Voor het beste resultaat moeten alle borden met de vuile kant naar het midden van de machine wijzen, lichtjes naar beneden gekanteld. Als je alle borden braaf in dezelfde richting achter elkaar zet — zoals velen doen — blokkeert het voorste bord de waterstraal voor het bord erachter.

Zorg er tot slot voor dat borden elkaar nooit overlappen. Het principe ‘prop de machine zo vol mogelijk’ kost je achteraf alleen maar extra tijd en energie omdat je de helft opnieuw moet afwassen. Let op de mechanica van je machine, sorteer op type vuil, en die frustrerende handafwas achteraf behoort definitief tot het verleden.