Regering overweegt nieuwe ingreep met grote impact

Belgen zijn nog maar net geconfronteerd met een reeks wijzigingen aan de btw of er dreigt alweer een nieuwe discussie over de belasting op consumptie. De federale regering staat voor een bijzonder moeilijke begrotingsronde en moet de komende jaren op zoek naar ongeveer 10 miljard euro aan extra inspanningen. Een nieuwe hervorming van de btw behoort daarbij opnieuw tot de mogelijkheden.

Dat betekent voorlopig niet dat er beslist is dat de btw opnieuw omhooggaat. De onderhandelingen moeten nog beginnen en binnen de federale regering lopen de meningen sterk uiteen. Toch is het opvallend dat de btw opnieuw expliciet op tafel komt. Premier Bart De Wever heeft eerder al aangegeven dat de regering voor moeilijke keuzes staat en dat de bevolking de gevolgen van de besparingen zal voelen.

De Belgische begroting blijft onder zware druk staan. Volgens de meest recente raming van het Monitoringcomité bedraagt het tekort van de federale overheid en sociale zekerheid in 2026 ongeveer 25,7 miljard euro, goed voor 3,9 procent van het bbp. Voor 2027 wordt een tekort van 30,3 miljard euro verwacht. Zonder bijkomende maatregelen loopt de begrotingssituatie de volgende jaren verder uit de hand.

De regering zoekt daarom niet alleen naar besparingen, maar ook naar bijkomende inkomsten. Een hervorming van de btw is voor sommige partijen interessant omdat ze relatief snel inkomsten kan opleveren.

Dat idee is bovendien niet nieuw. In het eerdere begrotingsakkoord werd al een reeks btw-tarieven aangepast. Zo werd onder meer beslist om bepaalde meeneemmaaltijden en bepaalde voedingsmiddelen van 6 naar 12 procent te brengen. Ook logies en toegang tot bepaalde cultuur-, sport- en ontspanningsactiviteiten zouden van 6 naar 12 procent gaan. Daartegenover werd het btw-tarief op niet-alcoholische dranken in restaurants verlaagd van 21 naar 12 procent.

Als de regering opnieuw kiest voor een algemene of bredere btw-verhoging, is de impact voor consumenten rechtstreeks voelbaar. Btw is uiteindelijk een belasting die in de verkoopprijs van goederen en diensten wordt verwerkt.

Een verhoging van 6 naar 12 procent betekent bijvoorbeeld dat een product of dienst die vandaag 100 euro exclusief btw kost, bij volledige doorrekening van 106 naar 112 euro zou gaan. Bij een stijging van 12 naar 21 procent loopt hetzelfde bedrag op van 112 naar 121 euro.

In de praktijk hoeft de prijsstijging niet altijd exact gelijk te zijn aan de verhoging van het btw-tarief. Winkels en ondernemingen kunnen ervoor kiezen een deel zelf te dragen, terwijl anderen de extra belasting volledig doorrekenen aan hun klanten.

Voor gezinnen kan vooral een wijziging aan producten en diensten die regelmatig worden gekocht een verschil maken. Denk aan horeca, recreatie, cultuur, overnachtingen of bepaalde voedingsproducten. Welke categorieën uiteindelijk geraakt zouden worden, is momenteel echter nog niet beslist.

Een belangrijk obstakel is de MR. Voorzitter Georges-Louis Bouchez herhaalde deze week nog dat zijn partij tegen een btw-verhoging blijft. Volgens hem moet de regering andere oplossingen zoeken en mag de winkelkar niet duurder worden.

Niet alle regeringspartijen sluiten een btw-maatregel echter uit. Les Engagés liet verstaan dat een hogere btw bespreekbaar kan zijn wanneer daar bijvoorbeeld een verlaging van de belasting op arbeid tegenover staat. Daardoor dreigt de btw opnieuw een belangrijk strijdpunt te worden tijdens de komende begrotingsonderhandelingen.

Voor consumenten is vooral dat laatste belangrijk. Er is op dit moment geen nieuwe algemene btw-verhoging beslist. De federale regering moet nog bepalen hoe ze de miljardeninspanning precies wil verdelen.

De onderhandelingen worden in september aangevat. Tegen oktober ligt er een belangrijke deadline: België moet zijn begrotingsplannen aan Europa voorleggen. De komende weken kunnen daardoor cruciaal worden voor de vraag of consumenten opnieuw meer btw zullen betalen.

Eén ding staat wel vast: na eerdere btw-maatregelen is de discussie over een nieuwe hervorming opnieuw springlevend. Of die uiteindelijk leidt tot een hogere belasting op de winkelkar, horeca of andere dagelijkse uitgaven, moet het politieke akkoord nog uitwijzen.