Deze nieuwe tuintrend combineert mooi met weinig onderhoud

Wie een mooie tuin wil, hoeft tegenwoordig niet noodzakelijk uren met een snoeischaar, grasmaaier of onkruidkrabber bezig te zijn. Een opvallende richting binnen het moderne tuinieren is de natuurlijke, onderhoudsarme tuin, waarbij vaste planten en bodembedekkers een belangrijke rol spelen.

Dat is niet alleen een kwestie van smaak. Vlaamse overheidsinstanties wijzen er ook op dat een goede plantenkeuze het onderhoud kan beperken. Vaste planten die op de juiste plaats staan, vragen relatief weinig onderhoud. 

Een klassiek gazon vraagt regelmatig werk: maaien, bemesten, water geven en soms verticuteren of herstellen. Wie het onderhoud wil beperken, kan daarom een deel van het gazon vervangen door borders met vaste planten.

Dat sluit ook aan bij een recente campagne van het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM). In 2026 werd opnieuw de aandacht gevestigd op groene vaste planten, waarbij wordt gewezen op hun meerjarige karakter en de mogelijkheid om verschillende soorten te combineren voor een tuin die gedurende een groot deel van het jaar aantrekkelijk blijft. 

Denk bijvoorbeeld aan soorten zoals ooievaarsbek, prachtkaars, ijzerhard, herfstanemoon en verschillende asters. Ook vaste planten zoals Hosta en Salvia kunnen in de juiste omstandigheden een plaats krijgen. 

Een andere interessante optie zijn bodembedekkende planten. Ze bedekken de grond waardoor er minder open ruimte overblijft voor ongewenste planten. Volgens Vlaanderen kunnen bodembedekkers daardoor het wiedwerk beperken. Ze helpen bovendien de bodem bedekt en koeler te houden.

Ook de keuze van de juiste soort is belangrijk. Een plant die het goed doet in de schaduw, zal niet automatisch succesvol zijn op een droge plek in volle zon. Daarom is het verstandiger om planten te kiezen op basis van de standplaats dan uitsluitend op basis van hun uiterlijk.

De onderhoudsarme tuin betekent overigens niet dat je tuin er slordig moet uitzien. Integendeel. Een combinatie van verschillende vaste planten kan juist voor een natuurlijke uitstraling zorgen.

Een Vlaamse publicatie over naturalistische beplanting beschrijft bijvoorbeeld een beplantingslaag met bodembedekkers en andere planten die samen een soort ‘matrix’ vormen. Een dergelijke beplanting kan relatief weinig beheer vragen; sommige mengvormen hebben volgens de publicatie slechts een jaarlijkse maaibeurt nodig.

Het geheim zit dus vooral in de juiste planten op de juiste plek.

Een tuin met meer permanente begroeiing heeft bovendien voordelen die verder gaan dan alleen minder werk. OVAM adviseert bijvoorbeeld om de bodem zoveel mogelijk bedekt te houden met planten of mulch. Dat helpt onder meer tegen uitdroging, hitte en erosie en ondersteunt het vasthouden van water. 

Ook ILVO benadrukt het belang van permanente bodembedekking en levende wortels voor een gezond bodemleven. Een grotere variatie aan planten kan bovendien bijdragen aan de natuurlijke weerbaarheid van de bodem en planten.

Een onderhoudsarme tuin betekent dus niet dat je helemaal niets meer hoeft te doen. Vooral de aanleg is belangrijk. Kies planten die passen bij de hoeveelheid zon, de vochtigheid en de bodem. Een verkeerde keuze kan juist voor extra werk zorgen.

Wie het slim aanpakt, kan echter een tuin creëren die groen, aantrekkelijk én minder arbeidsintensief is. En precies daarom past deze natuurlijke beplanting zo goed bij de tuin van de toekomst.