Wie zijn tuin deze zomer mooi en kleurrijk wil houden, hoeft niet alleen te kijken naar water geven en onkruid wieden. Ook uitgebloeide bloemen verdienen aandacht. Half augustus is daarvoor een uitstekend moment. Door bloemen die over hun hoogtepunt heen zijn regelmatig weg te knippen, kunnen veel planten opnieuw gaan bloeien en blijft de tuin er bovendien een stuk verzorgder uitzien.
Het weghalen van uitgebloeide bloemen wordt ook wel ‘deadheading’ genoemd. Het principe is eenvoudig: zodra een bloem begint te verwelken, haal je de bloem samen met een deel van het steeltje weg. Daarmee voorkom je bij veel planten dat de plant al haar energie in zaadvorming steekt. In plaats daarvan kan ze opnieuw bloemknoppen ontwikkelen. De Royal Horticultural Society raadt aan om uitgebloeide bloemen regelmatig te verwijderen zodra ze er verlept uitzien.
Vooral deze planten hebben er baat bij
In augustus zijn er verschillende planten waarbij dit klusje zichtbaar verschil kan maken. Denk onder meer aan dahlia’s, rozen, penstemon en veel eenjarige perkplanten. Ook planten in potten, hanging baskets en bakken kunnen door regelmatig te toppen langer blijven bloeien richting de herfst.
Bij rozen is het verwijderen van verwelkte bloemen bijzonder nuttig wanneer je een soort hebt die meerdere keren per seizoen bloeit. Door de uitgebloeide bloemen weg te halen, stimuleer je nieuwe bloei. Sommige rozen vormen na de bloei juist mooie rozenbottels. Die wil je niet altijd verwijderen: ze zijn decoratief en vormen bovendien voedsel voor vogels.
Zo pak je het aan
Bij kleine en zachte bloemen kun je de uitgebloeide bloem vaak gewoon tussen duim en wijsvinger verwijderen. Bij stevige of houtachtige stelen gebruik je beter een scherpe snoeischaar.
De algemene regel is om niet alleen de bloem zelf af te knippen. Verwijder ook het bloemsteeltje en knip bij veel planten terug tot net boven een gezonde knop of een blad. Bij planten met grote bloemhoofden kun je het volledige uitgebloeide bloemhoofd verwijderen zodra de bloei voorbij is. Let er wel op dat je geen nieuwe bloemknoppen wegknipt.
Maar knip niet alles weg
Een veelgemaakte fout is om iedere uitgebloeide bloem zonder nadenken te verwijderen. Dat is helemaal niet nodig.
Sommige planten zijn juist aantrekkelijk vanwege hun zaadhoofden. Zonnebloemen, rudbeckia’s en korenbloemen produceren bijvoorbeeld zaden waar vogels van profiteren. Ook sierlijke zaaddozen van onder meer Nigella kunnen juist een extra decoratief element vormen.
Bij hortensia’s is eveneens voorzichtigheid geboden. Vooral de bekende bolvormige boerenhortensia kun je beter niet zomaar in augustus volledig terugsnoeien. De uitgebloeide bloemhoofden kunnen de plant in de winter extra bescherming bieden en worden doorgaans pas in het voorjaar verwijderd.
Doe het liever regelmatig
Je hoeft geen halve dag voor deze klus uit te trekken. Even tijdens een rondje door de tuin enkele uitgebloeide bloemen verwijderen is vaak voldoende. Bij sommige planten kan dat dagelijks nodig zijn, terwijl andere soorten maar om de week aandacht vragen. Een paar dagen wachten is overigens geen ramp.
Wie nu, half augustus, begint met regelmatig deadheaden, kan op die manier bij veel zomerbloeiers de bloei verlengen tot in het begin van de herfst. En dat betekent vooral één ding: nog wat langer genieten van een tuin die er fris en kleurrijk uitziet.