Je rijdt een rotonde op en ziet twee rijstroken. Kies je dan automatisch de rechterstrook? Of mag je ook naar de binnenkant? Het antwoord zal veel automobilisten verrassen: op een rotonde met meerdere rijstroken mag je in bepaalde situaties wel degelijk de binnenste rijstrook gebruiken. De federale politie verwijst naar onderzoek waaruit bleek dat slechts één op de tien mensen die regel correct kende.
Toch is er één belangrijk moment waarop je wél naar rechts moet. En precies daar gaat het in de praktijk vaak mis.
Je mag de binnenste rijstrook gebruiken
Bij een rotonde met twee of meer rijstroken mag je je rijstrook kiezen wanneer je niet de eerste afrit neemt. Dat betekent dat je bijvoorbeeld bij een rotonde met twee rijstroken voor de tweede, derde of een volgende afrit de binnenste rijstrook kunt gebruiken.
Dat is dus niet automatisch fout.
Wie bijvoorbeeld rechtdoor moet op een grotere rotonde, kan afhankelijk van de plaatselijke inrichting en wegmarkeringen op de binnenste rijstrook terechtkomen. Hetzelfde geldt wanneer je een verdere afrit moet nemen.
De gedachte dat je op iedere rotonde verplicht helemaal rechts moet blijven, klopt dus niet.
Maar dan komt het belangrijkste deel
Wil je de rotonde verlaten, dan moet je eerst naar de meest rechts gelegen rijstrook.
Dat is een cruciaal verschil. Wie op de binnenste rijstrook rijdt en plots rechtstreeks de afrit neemt, kan daarbij de weg van een bestuurder op de buitenste rijstrook kruisen. Volgens de federale politie ben je bij een aanrijding in die situatie in principe in fout wanneer je vanuit de binnenste rijstrook de rotonde verlaat en daarbij een voertuig op de buitenste rijstrook raakt.
Je moet dus eerst veilig van rijstrook veranderen en daarna pas de rotonde verlaten.
Wanneer mag je niet naar binnen?
Er is ook een belangrijke uitzondering. Neem je de eerste afrit, dan moet je de rechterrijstrook gebruiken.
De officiële informatie over de Code van de openbare weg stelt dat wie de rotonde bij de eerste afrit verlaat, zowel bij het naderen als op de rotonde zelf de rechterrijstrook moet gebruiken. Wie een verdere afrit neemt, mag wel een andere rijstrook kiezen.
Dat maakt de situatie eigenlijk vrij logisch:
Eerste afrit → rechts blijven.
Latere afrit → binnenste rijstrook kan, als de inrichting dat toelaat.
Rotonde verlaten → eerst naar rechts.
Daarbij moet je uiteraard altijd rekening houden met de pijlen, rijstrookmarkeringen en andere verkeersborden ter plaatse.
Een rijstrook veranderen is een manoeuvre
Hier zit nog een belangrijk detail dat vaak wordt vergeten. Van rijstrook veranderen wordt volgens het verkeersreglement beschouwd als een manoeuvre. Je moet daarbij voorrang verlenen aan bestuurders die zich al op de rijstrook bevinden waarnaar je wilt gaan.
Dat betekent bijvoorbeeld dat je niet zomaar van de binnenste rijstrook naar de buitenste mag sturen omdat je afrit eraan komt.
Je moet eerst controleren of je veilig kunt invoegen. Zit er al een voertuig naast je op de buitenste rijstrook, dan moet je wachten.
Dat is niet alleen een kwestie van hoffelijkheid. Het is een wettelijke verplichting.
En je richtingaanwijzer?
Ook de richtingaanwijzer speelt een rol. Bij het verlaten van een rotonde moet je je richtingaanwijzer gebruiken. Het verlaten van de rotonde wordt immers beschouwd als een richtingsverandering.
Je geeft dus aan dat je de rotonde gaat verlaten nadat je veilig naar de buitenste rijstrook bent gegaan.
Wie op de binnenste rijstrook rijdt en zijn rechterrichtingaanwijzer aanzet, heeft daarmee overigens geen automatisch recht om naar de buitenste rijstrook te gaan. De andere bestuurder behoudt zijn positie en jij moet de rijstrookwissel veilig uitvoeren.
Waarom bestaan die regels?
Bij rotondes met meerdere rijstroken ontstaan relatief snel conflicten wanneer bestuurders hun bestemming niet goed inschatten of zonder voldoende controle van rijstrook veranderen. De officiële toelichting bij de nieuwe Code van de openbare weg wijst ook op het risico van dode hoeken wanneer een bestuurder vanaf de binnenste rijstrook naar buiten moet bewegen.
Dat verklaart meteen waarom de regel zo belangrijk is.
De binnenste rijstrook gebruiken is op zichzelf dus niet het probleem. Het gevaar ontstaat wanneer iemand vanaf die positie zonder rekening te houden met het verkeer op de buitenste rijstrook de afrit probeert te nemen.
Dus: mag je binnen rijden?
Ja. Op een rotonde met meerdere rijstroken mag je de binnenste rijstrook gebruiken wanneer je een verdere afrit neemt. Maar zodra je de rotonde wilt verlaten, moet je eerst naar de rechterrijstrook, voor zover de verkeerssituatie en wegmarkeringen dat toelaten.
En precies dat tweede deel blijkt veel minder bekend te zijn dan je zou verwachten.
De volgende keer dat je dus iemand op de binnenste rijstrook ziet rijden, betekent dat niet automatisch dat die bestuurder verkeerd bezig is. Kijk vooral naar welke afrit hij neemt én hoe hij vervolgens van de rotonde afrijdt. Daar zit het verschil tussen correct gebruik van de rotonde en een gevaarlijke manoeuvre.