Waarom je nu nog vaste planten moet verplanten

Heb je vaste planten in de tuin die te groot zijn geworden, op de verkeerde plek staan of simpelweg niet meer goed tot hun recht komen? Dan hoef je daar niet per se mee te wachten tot het voorjaar. De herfst is voor veel vaste planten juist een geschikt moment om ze te verplanten. De bodem is nog relatief warm, terwijl de groei boven de grond stilaan afneemt. Daardoor kunnen planten hun energie meer gebruiken voor het wortelstelsel. 

In het voorjaar en de zomer zijn planten volop bezig met groeien en bloeien. Bij het verplanten moet het wortelstelsel zich opnieuw herstellen, terwijl de plant tegelijkertijd water en voedingsstoffen nodig heeft voor nieuwe groei.

In de herfst ligt dat anders. Veel vaste planten gaan geleidelijk in rust. Bovendien is de grond na de zomer nog warm en is er doorgaans meer natuurlijke neerslag. Daardoor kunnen de wortels zich nog verder ontwikkelen voordat de echte winter begint. Dat kan de plant een voorsprong geven bij de start van het volgende groeiseizoen. 

De herfst is niet alleen geschikt om een plant naar een andere plek te verhuizen. Je kunt vaste planten die te groot zijn geworden ook scheuren of delen.

Bij zo'n verjonging graaf je de plant voorzichtig uit en verdeel je de kluit in meerdere stukken. Die stukken kunnen vervolgens opnieuw worden uitgeplant. Zo krijg je eigenlijk meerdere planten uit één bestaande plant.

Volgens tuinadviezen is dit vooral interessant wanneer vaste planten na enkele jaren te groot zijn geworden of minder krachtig beginnen te groeien. Het delen kan de plant bovendien verjongen.

Kies bij voorkeur een dag waarop de grond niet kurkdroog en ook niet kletsnat is. Graaf de plant voorzichtig uit en probeer zoveel mogelijk wortels en een stevige kluit te behouden. Hoe minder wortelschade, hoe kleiner de stress voor de plant.

Maak op de nieuwe plaats vooraf een voldoende groot plantgat. Zet de plant vervolgens ongeveer op dezelfde diepte als waar ze oorspronkelijk stond. Vul het gat met de uitgegraven grond en druk die voorzichtig aan.

Geef na het verplanten voldoende water. Ook in de herfst kan een pas verplante plant bij droog weer extra water nodig hebben. Houd de plant de eerste weken daarom goed in de gaten.

Er is wel een belangrijke nuance: niet alle vaste planten zijn geschikt om nu te verplanten of te delen.

Volgens Tuinadvies kunnen vaste planten tot ongeveer 15 oktober worden gescheurd en opnieuw uitgeplant, maar zwakkere soorten zoals herfstanemonen en sommige siergrassen worden beter in het voorjaar aangepakt. Ook vorstgevoelige planten kun je beter niet vlak voor de winter verplanten. 

Daarnaast is de toestand van de bodem belangrijk. Is de grond door langdurige regen volledig verzadigd, dan kun je beter wachten. Een te natte bodem is namelijk niet ideaal om in te werken en kan de wortels beschadigen.

Na het verplanten hoef je trouwens niet meteen de hele border winterklaar te maken. Uitgebloeide stengels van veel vaste planten mogen gerust blijven staan. Ze kunnen in de winter bescherming bieden en zorgen bovendien voor structuur in de tuin. Sommige zaaddozen zijn ook interessant voor vogels.

Kortom: heb je een vaste plant die verkeerd staat of uit de kluiten gewassen is, dan is begin oktober nog een geschikt moment om in actie te komen. Geef de plant voldoende ruimte, beschadig de wortels zo weinig mogelijk en vergeet na het verplanten vooral het water geven niet. Zo kan de plant nog vóór de winter op zijn nieuwe plek wennen.