Waarom september een goed moment is om een haag te planten

Wie een nieuwe haag in de tuin wil, denkt misschien automatisch aan het voorjaar. Toch is ook september een bijzonder geschikte periode om aan de slag te gaan. De grootste zomerhitte is meestal voorbij, terwijl de bodem nog voldoende warmte bevat. Daardoor krijgen jonge haagplanten de kans om zich rustig te vestigen voordat de winter aanbreekt.

Vooral bij groenblijvende en halfwintergroene haagplanten kan een aanplant in het vroege najaar interessant zijn. De combinatie van een warme bodem, koelere lucht en doorgaans meer neerslag zorgt voor omstandigheden waarin de wortels zich goed kunnen ontwikkelen.

Een belangrijk voordeel van september is dat de grond na de zomer nog veel warmte heeft opgeslagen. Hoewel de groei boven de grond stilaan vertraagt, kunnen de wortels onder de grond nog verder groeien zolang de bodemtemperatuur voldoende hoog blijft.

Dat is belangrijk voor een pas geplante haag. Hoe beter de wortels zich vóór de winter ontwikkelen, hoe sterker de planten het volgende voorjaar aan het groeiseizoen beginnen. Een haag die in september wordt geplant, hoeft dus niet noodzakelijk meteen zichtbaar hard te groeien. Ondergronds gebeurt er vaak al heel wat.

De Royal Horticultural Society, een Britse autoriteit op het vlak van tuinbouw, raadt aan om groenblijvende en halfwintergroene hagen in het vroege najaar te planten. Bladverliezende soorten kunnen doorgaans vanaf de bladval tot in de late winter worden aangeplant, zolang de bodem niet bevroren of drassig is.

In de zomer verliezen jonge planten relatief veel vocht via hun bladeren. Tegelijk kan de bodem snel uitdrogen, zeker tijdens warme en droge periodes. Dat maakt een nieuwe haag kwetsbaar: de wortels zijn nog niet voldoende ontwikkeld om zelf diep naar water te zoeken.

In september dalen de temperaturen meestal en worden de dagen korter. Daardoor verdampt er minder water. Wanneer er bovendien opnieuw meer regen valt, blijven de omstandigheden voor de wortels gunstiger.

Dat betekent niet dat je een pas geplante haag helemaal niet meer hoeft te bewateren. Ook in september kunnen droge en warme periodes voorkomen. Geef na het planten voldoende water en controleer de bodem regelmatig. Vooral de eerste weken is het belangrijk dat de wortelkluit niet uitdroogt.

Geef liever af en toe grondig water dan elke dag een kleine hoeveelheid. Zo dringt het vocht dieper in de bodem door en worden de wortels aangemoedigd om verder te groeien.

Een haag die in het najaar wordt geplant, kan tijdens de koelere maanden rustig verder wortelen. Wanneer de temperaturen in het voorjaar opnieuw stijgen, zijn de planten daardoor vaak al beter gevestigd.

Dat geeft ze een voorsprong tegenover een haag die pas in het voorjaar wordt aangeplant. Die moet zich dan nog aanpassen aan de nieuwe bodem, terwijl de temperaturen en verdamping al snel kunnen oplopen.

De RHS wijst erop dat bomen, struiken en hagen die in het najaar worden geplant, tijd krijgen om zich te vestigen voordat de volgende zomer aanbreekt. Daardoor kunnen ze beter voorbereid zijn op warmere en drogere omstandigheden.

Niet elke haagplant heeft exact hetzelfde ideale plantmoment. Bij groenblijvende soorten, zoals taxus, laurierkers, hulst en bepaalde ligusters, is het vroege najaar vaak een goede keuze. Deze planten behouden hun bladeren en blijven daardoor ook in de winter vocht verliezen. Daarom is het belangrijk dat ze vóór een eventuele vorstperiode voldoende wortels hebben ontwikkeld.

Bladverliezende soorten, zoals beuk, haagbeuk en meidoorn, worden meestal geplant vanaf het moment dat het blad begint te vallen. Veel van deze planten worden later in het najaar of in de winter als plant met blote wortel aangeboden. Dat zijn planten die uit de volle grond worden gehaald en zonder pot of grote kluit worden verkocht.

Voor potgekweekte haagplanten ligt de keuze ruimer. Die kunnen doorgaans in een langere periode worden geplant, al blijven extreme hitte, vorst en zeer natte grond minder geschikt.

Een goed plantmoment alleen is niet voldoende. Ook de voorbereiding van de grond speelt een grote rol. Verwijder onkruid over de volledige lengte van de haag en maak de bodem goed los. Bij een lange haag is een plantgeul vaak praktischer dan afzonderlijke plantgaten. Zo kunnen de planten gemakkelijker op één lijn worden geplaatst.

De grond moet voldoende water kunnen afvoeren. Op plaatsen waar water langdurig blijft staan, kunnen wortels problemen krijgen door zuurstofgebrek. Plant daarom niet wanneer de bodem volledig verzadigd is met water.

Let ook op de plantafstand. Die verschilt per soort en hangt af van de uiteindelijke hoogte en breedte van de haag. Te dicht planten kan tot sterke concurrentie leiden, terwijl een te ruime afstand ervoor zorgt dat het langer duurt voordat de haag dichtgroeit.

September biedt dus verschillende voordelen: de bodem is nog warm, de verdamping neemt af en de planten krijgen tijd om vóór het voorjaar wortels te vormen. Toch blijft het weer bepalend.

Bij uitzonderlijke droogte moet je ook in september regelmatig water geven. Bij zware regenval of een drassige bodem stel je het planten beter even uit. Kijk daarom niet alleen naar de kalender, maar ook naar de toestand van de grond.

Wie een haag wil aanleggen, doet er goed aan om in september de soort te kiezen, de bodem voor te bereiden en — wanneer de omstandigheden geschikt zijn — meteen te planten. Zo kan de nieuwe haag rustig aan zijn eerste groeiseizoen beginnen.