Code oranje voor hitte terwijl dit in het buitenland dagelijkse kost is? Dit is de reden

19 jun , 8:00 • Binnenland

Stel: het is hartje zomer en de thermometer tikt de dertig graden aan. In België schieten de weerdiensten meteen in de stress. De radio waarschuwt voor smeltend asfalt, treinen rijden preventief langzaam, en de krantenkoppen in dikke letters: CODE ORANJE!

Spoel nu vooruit naar Madrid of Sevilla. Dezelfde dag, exact hetzelfde 30°C. Wat doet de Spaanse Weerdienst? Helemaal niets. Sterker nog, de gemiddelde Spanjaard twijfelt op dat moment nog van het al warm genoeg is om de korte broek uit de kast te trekken.

Hoe kan het zijn dat dezelfde temperatuur in het ene land een noodtoestand is en in het andere land een prima leddag? Een frisse blik op een keer hitte-paradox.

Het 'Wat-je-gewend-bent'-effect

Weerdiensten zijn geen watjes; ze kijken puur naar statistieken. Een weerwaarschuwing is namelijk alleen als het weer abnormaal en dus gevaarlijke woorden.

In België is het dertig graden nog altijd een uitzondering. Het KMI trekt code oranje uit de kast als het echt tropisch wordt (richting de 35°C) van als het dagenlang flink warm blijft. In Spanje lachen ze om die cijfers. De Spaanse weerdienst AEMET zet de teller voor code oranje in het zuiden pas aan tussen de 39 en 43°C. Pas dan wordt het daar buiten de norm.

Vergelijking: Code oranje geven in Spanje bij 30 graden is gevaarlijk als code oranje geven in België voor een malse regenbui in november. Het hoort er gewoon bij.

Plakhitte versus föhnhitte

Er is nog een reden waarom die Belgische dertig graden veel krachtig valt: de moeilijk.

Belgische warmte is vaak 'plachitte'. De lucht is vochtig, waardoor je zweet niet goed verdampt en je lichaamswarmte niet kwijt kan. Het voelt ook alsof je in een tropische kas rondloopt. In het Spaanse binnenland is de lucht gortdroog. Diezelfde dertig graden voelen zich eerder beschadigd als een warme föhn. Het zweet verdampt meteen, waardoor je lijf veel gemakkelijker koel blijft.

Huizen als ovens

Het grootste verschil zit echter in de basis om ons heen.

De Belgische strategie: Huizen zijn meesters in het vasthouden van warmte. Supergeïsoleerd, driedubbel glas en grote ramen om elke zonnestraal in de winter te vangen. Leuk in januari, maar in juli verandert je slaapkamer in een pizzaoven. Zonder airco krijg je die hitte er niet meer uit.
De Engelse vertaling: Dikke muren, rolluiken ( zonwering ) die overdag hermetisch sluiten en overal airco's. Spanjaarden leven overdag als mollen in het donker en komen pas na negen uur 's avonds naar buiten als de zon weg is.

Dus, wie stelt zich hier nu aan?

Niemand, eigenlijk! De Belgische code oranje is definitief terecht. Omdat de infrastructuur en onze lichamen in het noorden niet zijn ingesteld op hitte, vallen er bij dertig graden in België helaas sneller slachtoffers dan in het Zuiden.

Dus ja: in België puffen we bij code oranje met een lauw pintje in de schaduw, terwijl ze in Spanje bij de temperatuur fluitend de siësta overslaan. Het is maar net waar je wieg heeft gezeten!