De verborgen vliegtuigknop die stewardessen liever geheimhouden

Wie weleens op een gangpadstoel in een vliegtuig heeft gezeten, kent de frustratie: je wilt opstaan of rustig gaan zitten, maar die harde, plastic armleuning aan de buitenkant zit hopeloos in de weg. Terwijl de leuningen tussen de stoelen in moeiteloos omhoog klappen, lijkt het exemplaar aan het gangpad muurvast te zitten. Althans, dat is wat de luchtvaartmaatschappijen je willen doen geloven. In werkelijkheid zit er een 'geheime' knop verstopt die je direct een zee van extra ruimte geeft.

Het is een van de best bewaarde geheimen onder frequent flyers, maar stewardessen maken er dagelijks gebruik van. Als je met je hand onder de armleuning aan het gangpad voelt, helemaal aan de achterkant vlak bij de rugleuning, tref je daar een kleine, metalen hendel of drukknop aan. Bij sommige vliegtuigtypes zit deze subtiel verzonken in het plastic, bij andere moet je een klein palletje omhoog duwen.

Zodra je deze knop indrukt, gebeurt het 'wonder': de anders zo onwrikbare armleuning klapt moeiteloos omhoog, parallel aan de rugleuning. Ineens is die krappe stoel getransformeerd in een open ruimte.

Luchtvaartmaatschappijen zoals Boeing en Airbus hebben deze knop niet ontworpen als comfortgadget voor de passagier. De officiële functie ervan heeft puur met veiligheid en logistiek te maken. In het geval van een noodsituatie en een eventuele evacuatie moeten de armleuningen aan het gangpad snel omhoog kunnen, zodat passagiers niet achter de hendels blijven haken wanneer ze het toestel verlaten. Daarnaast gebruikt het cabinepersoneel de knop om minder mobiele passagiers of reizigers in een rolstoel gemakkelijker in hun stoel te helpen.

Dat stewardessen deze functie liever niet aan het grote publiek communiceren, heeft een praktische reden. Als alle leuningen tijdens de vlucht omhoog staan, blokkeert dit de doorgang voor de zware trolleykarren waarmee eten en drinken wordt geserveerd. Bovendien kan een uitstekende armleuning in het gangpad gevaarlijk zijn voor voorbijgangers tijdens turbulentie.

Toch is het gebruik van de knop niet verboden. Zolang het vliegtuig op kruishoogte vliegt en de stewardessen niet met de trolleys door het gangpad rijden, kun je de leuning prima omhoog klappen. Het biedt niet alleen extra ademruimte voor je heupen en benen, maar het maakt het ook vele malen makkelijker om op te staan om naar het toilet te gaan, zonder dat je jezelf in onmogelijke bochten hoeft te wringen. Let er wel op dat de leuning tijdens het opstijgen en landen — net als je tafeltje — weer strak naar beneden moet staan.