Dit zijn de nieuwe regels voor zonnepanelen in Vlaanderen

Wie zonnepanelen op het dak heeft, moet rekening houden met verschillende regels rond energieproductie, digitale meters en het gebruik van zonnestroom. Ook wie vandaag een nieuwe installatie overweegt, krijgt met andere voorwaarden te maken dan enkele jaren geleden. Vooral de manier waarop opgewekte elektriciteit wordt verrekend, blijft een belangrijk aandachtspunt.

Niet alle veranderingen zijn gloednieuw in 2026. Sommige regels zijn al eerder ingevoerd, maar hebben nog altijd een rechtstreeks effect op eigenaars van zonnepanelen. Dit moet je weten.

Een van de belangrijkste veranderingen is de afschaffing van het principe van de virtueel terugdraaiende teller bij een digitale meter. Het Grondwettelijk Hof vernietigde dat systeem, waardoor eigenaars met een digitale meter hun afname en injectie afzonderlijk laten registreren.

Wie zonnepanelen heeft, gebruikt de geproduceerde elektriciteit dus het best op het moment dat de installatie stroom opwekt. Stroom die niet onmiddellijk wordt verbruikt, kan naar het elektriciteitsnet worden geïnjecteerd. Voor die geïnjecteerde energie kan de eigenaar een vergoeding ontvangen, afhankelijk van het contract met de energieleverancier.

De hoeveelheid stroom die je rechtstreeks zelf gebruikt, wordt ook wel het zelfverbruik genoemd. Wie overdag veel elektriciteit verbruikt, bijvoorbeeld door een warmtepomp, wasmachine of laadpaal te laten werken, kan daardoor meer van de eigen zonneproductie benutten.

Wie vandaag zonnepanelen wil plaatsen, mag er niet zomaar van uitgaan dat hij nog recht heeft op dezelfde premie als vroegere aanvragers. De Vlaamse overheid vermeldt de algemene premie voor zonnepanelen op gebouwen als stopgezet.

Dat betekent dat eigenaars eerst moeten nagaan welke steunmaatregelen op hun specifieke situatie van toepassing zijn. De voorwaarden kunnen verschillen naargelang het soort gebouw, de renovatieplannen en eventuele andere energiemaatregelen.

Een premie die vroeger bestond, mag dus niet automatisch worden meegerekend in de berekening van het rendement van een nieuwe installatie. Controleer altijd de officiële voorwaarden voordat je een bestelling plaatst of een contract ondertekent.

De digitale meter maakt het mogelijk om beter te bekijken wanneer je elektriciteit afneemt en wanneer je stroom op het net zet. Dat kan eigenaars helpen om hun energiegebruik aan te passen.

In plaats van de wasmachine pas 's avonds te laten draaien, kan het bijvoorbeeld voordeliger zijn om die overdag te gebruiken wanneer de zonnepanelen veel stroom produceren. Ook een thuisbatterij of een slimme sturing kan een rol spelen, maar de rendabiliteit hangt af van de aankoopprijs, het verbruik en de concrete energieprijzen.

Een batterij is daarom niet automatisch voor elke woning de beste oplossing. Eigenaars moeten rekening houden met de investeringskosten, de levensduur en de hoeveelheid zonnestroom die ze anders zouden injecteren.

Sinds 17 april 2025 is het in Vlaanderen mogelijk om stekkerzonnepanelen en stekkerbatterijen te gebruiken. Het gaat om mobiele systemen die via een stopcontact worden aangesloten. Ze kunnen interessant zijn voor mensen die geen grote installatie op het dak willen of kunnen plaatsen.

Toch mag je niet zomaar elk toestel kopen en aansluiten. De omvormer moet gehomologeerd zijn door Synergrid en de installatie moet aan de geldende veiligheidsvoorwaarden voldoen. Vlaanderen vermeldt bovendien dat het omvormervermogen best onder 800 watt blijft.

Voor eigenaars met een digitale meter verloopt de registratie van dergelijke toestellen anders dan bij vaste installaties. Fluvius kan injectie automatisch detecteren, waarna de gebruiker de gegevens via Mijn Fluvius kan bevestigen of aanpassen.

Wie al zonnepanelen heeft, doet er goed aan om na te gaan of de installatie correct is aangemeld, of de digitale meter de productie en injectie registreert en welk contract de energieleverancier aanbiedt.

Wie nieuwe zonnepanelen wil plaatsen, moet vooral letten op de totale kostprijs, het verwachte eigen verbruik, de injectievergoeding en eventuele bijkomende maatregelen zoals een thuisbatterij.

De belangrijkste regel blijft dat je niet uitsluitend naar de opbrengst van je zonnepanelen moet kijken. Ook het moment waarop je elektriciteit gebruikt en de manier waarop je de geproduceerde stroom beheert, bepalen mee hoeveel voordeel de installatie oplevert.