Hoe gevaarlijk is een Aziatische hoornaar echt?

De Aziatische hoornaar zorgt de laatste jaren voor heel wat ongerustheid in Vlaanderen. Zeker wanneer er berichten verschijnen over mensen die door meerdere hoornaars tegelijk worden aangevallen, rijst dezelfde vraag: hoe gevaarlijk is zo'n insect eigenlijk voor mensen?

Het antwoord is iets genuanceerder dan vaak wordt gedacht. Een Aziatische hoornaar is niet automatisch gevaarlijker dan een gewone wesp of Europese hoornaar wanneer je er eentje tegenkomt. Het echte risico ontstaat vooral wanneer je te dicht bij een nest komt of het nest verstoort.

Wie een Aziatische hoornaar in de tuin ziet rondvliegen, hoeft dus niet onmiddellijk in paniek te raken. De dieren zijn doorgaans niet uit zichzelf agressief tegenover mensen wanneer ze ver van hun nest zijn.

Volgens Brandweerzone Centrum is de soort voor mensen op zich niet per se gevaarlijker dan gewone wespen. Het probleem ontstaat wanneer de kolonie zich bedreigd voelt. Dan kunnen meerdere hoornaars tegelijk het nest verdedigen.

Dat verschil is belangrijk. Een toevallige ontmoeting met één exemplaar is iets helemaal anders dan wanneer iemand bijvoorbeeld tijdens het snoeien plots een nest raakt.

Wie vermoedt dat er een nest in de tuin zit, houdt daarom best afstand. De brandweer adviseert om minstens vijf meter van een nest te blijven en het zeker niet zelf te proberen verwijderen. Bij verstoring kunnen de hoornaars massaal reageren.

Dat risico is momenteel extra relevant. In augustus en september bevinden veel kolonies zich in hun secundaire nest, dat vaak hoog in bomen of tegen gebouwen zit. Volgens de provincie West-Vlaanderen verhuist ongeveer 70 procent van de kolonies naar zo'n nieuw nest. In september is de kolonie bovendien op haar sterkst.

Zelf een nest bestrijden is daarom geen goed idee. Een professionele bestrijder beschikt over de nodige bescherming en kennis om dat veilig aan te pakken.

Een enkele steek van een Aziatische hoornaar is doorgaans vooral pijnlijk en hoeft bij een gezond persoon niet tot ernstige problemen te leiden. Het dier is groter dan een gewone wesp en de steek kan daardoor behoorlijk onaangenaam zijn, maar dat betekent niet automatisch dat het gif veel gevaarlijker is.

Er zijn wel twee belangrijke uitzonderingen: meerdere steken en allergische reacties.

Bij verschillende steken krijgt iemand een grotere hoeveelheid gif binnen. Dat kan een ernstige reactie veroorzaken. Ook iemand die niet eerder bekend was met een allergie kan onverwacht sterk reageren op een insectensteek.

Let na een steek vooral op symptomen die verder gaan dan een lokale pijnlijke zwelling. Gezondheid en Wetenschap noemt onder meer uitgebreide zwelling, huidreacties over het hele lichaam, ademhalingsproblemen, slikproblemen, duizeligheid en bewustzijnsverlies als mogelijke tekenen van een ernstige allergische reactie. In zo'n situatie moet 112 worden gebeld.

Ook een steek in de mond of keel kan gevaarlijk zijn omdat een snelle zwelling de luchtweg kan blokkeren. Dat is eveneens een reden om onmiddellijk medische hulp in te schakelen.

Bij een gewone lokale reactie kun je de plek koelen en de huid schoonmaken. Blijf ondertussen alert op veranderingen in je toestand. Wanneer je je ziek begint te voelen, de zwelling sterk toeneemt of je meerdere keren bent gestoken, is medische beoordeling aangewezen.

Belangrijk is ook dat je niet probeert het gif eruit te zuigen. Dat heeft volgens medische informatie geen zin.

De Aziatische hoornaar verdient dus respect, maar ook hier is paniek niet nodig. Een exemplaar dat ver van het nest rondvliegt, vormt doorgaans geen onmiddellijk gevaar. Een verstoord nest kan daarentegen wel bijzonder riskant zijn.

Zie je een nest, blijf dan op afstand en probeer het niet zelf te vernietigen. Vlaanderen verwijst voor informatie over herkenning, meldingen en bestrijding naar de daarvoor voorziene kanalen.

Het belangrijkste advies blijft daardoor eenvoudig: niet aanraken, niet provoceren en vooral niet zelf aan een nest beginnen.