Waarom je je rijksregisternummer nooit zomaar mag delen

13 jul , 12:00 • Binnenland

Als een verhuurder, hotelier of winkelier jouw identiteitskaart onder de scanner legt, geef je onbewust de sleutel van je digitale leven af. Het grootste gevaar schuilt in je rijksregisternummer. Dit unieke nummer koppelt jou aan je medische dossiers, overheidsdocumenten en bankgegevens.

Helaas hebben vrijetijdsbedrijven of hotels vaak geen waterdichte cybersecurity. Als zij gehackt worden, liggen jouw gegevens op straat. Met die buit kunnen internetcriminelen fluitend identiteitsfraude plegen: ze openen bankrekeningen, sluiten telefoonabonnementen af of bestellen dure spullen op jouw naam. Jij draait vervolgens op voor de administratieve en financiële puinhoop.

Privacyjurist Kris Seyen trok daarom in het consumentenprogramma WinWin aan de alarmbel: we moeten veel assertiever worden met onze eID.

Wat mag absoluut niet? (De waarborg)

De meest gemaakte fout gebeurt bij de verhuur van gocarts of fietsen. Zij eisen je identiteitskaart vaak op als fysieke waarborg. "Dat is absoluut verboden", benadrukt Seyen. De wet verplicht elke burger vanaf 15 jaar om zijn kaart altijd op zak te hebben. Een handelaar mag je dus nooit dwingen om die achter te laten.

Wat mag je weigeren? (De winkel en het hotel)

Hotels (bij het inchecken) of supermarkten (voor een leeftijdscheck) mogen wél vragen wie je bent. Je hebt het recht om te weigeren, al loop je dan het risico dat de kamer of de verkoop je ontzegd wordt.

De slimme oplossing: Geef je kaart niet af om te scannen, maar laat de bediende de gegevens handmatig overpennen.
De doe-het-zelf-kopie: Moet je écht een kopie achterlaten? Maak er vooraf zelf eentje waarbij je je foto en dat gevaarlijke rijksregisternummer onleesbaar doorstreept. Schrijf er ook bij waarvoor de kopie bedoeld is.

Dit recht op privacy geldt trouwens ook voor digitale kassatickets en klantenkaarten die je eID willen inlezen. Winkels zijn wettelijk verplicht om je een papieren bon of een anoniem alternatief te geven.

Wat moet je toelaten? (De politie)

Er is slechts één groep waarbij weigeren geen zin heeft: de ordediensten. Politie en douane hebben de wettelijke bevoegdheid om je ID op te vragen. Werk je niet mee, dan riskeer je een administratieve aanhouding.

Heb je ergens je kaart laten scannen en heb je er achteraf een slecht gevoel bij? Bedenk dan dat je onder de Europese privacywetgeving (GDPR) altijd het recht hebt om te eisen dat het bedrijf jouw gegevens per direct wist.

Bron: VRT NWS