De fiscus erfgenaam van je huis? Zo vermijd je de hoogste tarieven in de erfbelasting

Het is de grootste frustratie van veel Belgen: je hebt je hele leven gewerkt voor je huis en je spaargeld, maar zodra je het wil nalaten aan de volgende generatie, staat de belastingdienst op de eerste rij. In Vlaanderen kunnen de tarieven in de erfbelasting voor verre familieleden of vrienden oplopen tot een hallucinante 55 procent. Maar ook binnen de directe lijn (kinderen en partners) wordt er vaak onnodig veel geld aan de staat geschonken.

De cijfers voor 2026 laten zien dat de vastgoedprijzen zijn gestegen (zoals we eerder zagen), waardoor erfgenamen sneller in de hoogste belastingschijven terechtkomen. Gelukkig zijn er legale manieren om die factuur drastisch te verlagen, mits je op tijd begint.

De populairste manier om erfbelasting te vermijden is de bankgift. Je schenkt een bedrag aan je kinderen via een overschrijving, en als je daarna nog drie jaar (in sommige gewesten vijf jaar) blijft leven, is er nul euro belasting verschuldigd.

Let op: Nieuwe regelgeving in 2026 Sinds kort zijn de controles op deze termijnen verscherpt. Wie een schenking doet en binnen de drie jaar overlijdt, ziet dat bedrag alsnog bij de erfenis geteld worden, waardoor je kinderen de volle pot betalen. Een eenvoudige oplossing is het registreren van de schenking tegen een vast tarief van 3% (rechte lijn), waardoor de driejaars-risicoperiode onmiddellijk vervalt.

Een belangrijk lichtpuntje in de Vlaamse erfbelasting is de bescherming van de langstlevende partner. Sinds enkele jaren is de gezinswoning volledig vrijgesteld van erfbelasting voor de partner (gehuwd of wettelijk samenwonend). Dit zorgt ervoor dat de weduwe of weduwnaar niet gedwongen wordt om het huis te verkopen om de successierechten te kunnen betalen.

Voor de kinderen geldt dit voordeel echter niet. Zij betalen op de woning het normale tarief, dat al snel oploopt:

Een trend die in 2026 steeds vaker wordt toegepast om de hoge vastgoedbelasting te omzeilen, is het schenken van de woning terwijl je er zelf blijft wonen. Door de "naakte eigendom" alvast over te dragen aan de kinderen en zelf het vruchtgebruik te behouden, bespaar je tienduizenden euro's aan de eindfactuur, terwijl je woonzekerheid gegarandeerd blijft.

Erfbelasting is in feite een "belasting op uitstel". Wie de zaken op hun beloop laat, betaalt de hoofdprijs. Door nu al kleine stappen te zetten — zoals een zorgvuldig opgesteld testament of een geregistreerde schenking — zorg je ervoor dat je vermogen terechtkomt waar het hoort: bij je dierbaren, niet in de staatskas.