Komt er een plafond op de prijs aan de pomp? Deze mogelijke maatregelen worden genomen

Terwijl internationale experts waarschuwen voor een energiecrisis van historische omvang, worstelen de Belgische regeringen met de vraag hoe ze de burger moeten beschermen. De roep om ingrijpen klinkt steeds luider, maar de vrees voor een gat in de begroting houdt de rem erop. Van kortingen op de stroomfactuur tot ingrepen aan de pomp: dit is wat er momenteel concreet wordt besproken. Althans toch volgens Het Nieuwsblad.

Het meest besproken Vlaamse voorstel komt uit de koker van minister van Energie Hans Bonte. Het plan is om de bijdrage voor groenestroomcertificaten — de subsidies voor zonnepanelen en windparken — tijdelijk uit de elektriciteitsfactuur te halen. Voor een gemiddeld gezin zou dit een directe besparing van ongeveer 50 euro per jaar betekenen.

Hoewel dit voorstel op veel sympathie kan rekenen, is de politieke realiteit weerbarstig. De maatregel kost de schatkist namelijk 200 miljoen euro. Binnen de Vlaamse regering is er dan ook hevige discussie: terwijl sommigen de burger nu willen ontlasten, waarschuwen anderen voor dure lapmiddelen die de begroting uit balans brengen. De officiële lijn is voorlopig dat men wacht op het juiste moment om structureel in te grijpen.

Op federaal niveau wordt er opnieuw gekeken naar de brandstofprijzen. Een mechanisme dat weer op tafel ligt, is de omgekeerde cliquet. Dit is een fiscaal systeem waarbij de accijnzen op diesel en benzine automatisch dalen zodra de prijs aan de pomp boven een bepaald plafond uitstijgt. Omdat de Belgische accijnzen momenteel fors boven het Europese minimum liggen, is er technisch gezien ruimte om de prijzen af te vlakken.

Toch heerst er twijfel bij de beleidsmakers. De ervaringen uit de vorige crisis in 2022 leerden dat het wijd openzetten van de geldkraan de staatsschuld enorm kan belasten. Een speciale taskforce met experts van de Nationale Bank en het Planbureau bestudeert momenteel de prognoses, maar snelle beslissingen worden niet direct verwacht.

Een derde piste die steeds waarschijnlijker wordt, is het bevriezen van de geplande accijnsverhoging op aardgas. Oorspronkelijk zou de belasting op gas op 1 april omhoog gaan, wat een gemiddeld gezin zo'n 80 euro extra per jaar zou kosten. De oppositie probeert deze wetgeving nu via juridische weg te vertragen, waardoor de invoering mogelijk in de koelkast belandt.

Hoewel de regering hierdoor miljoenen aan inkomsten misloopt, zien sommigen het als een noodzakelijke adempauze voor de consument. Het oorspronkelijke plan was om deze verhoging te compenseren met lagere lasten op elektriciteit, maar in de huidige crisismodus lijkt die verschuiving politiek uiterst gevoelig te liggen.