Nieuwe pensioenregels zorgen voor verborgen verlies: zo zit het precies

Wie al twaalf jaar van zijn welverdiende pensioen geniet, zou denken dat de politieke stormen rond de pensioenhervorming aan hem voorbijgaan. Toch is niets minder waar. Terwijl de basisbedragen in principe gegarandeerd blijven, zorgen subtiele maar ingrijpende wijzigingen in de indexeringsregels ervoor dat vooral de midden- en hogere pensioenen dit jaar de broeksriem moeten aanhalen. Van de 'centenindex' tot het einde van de perequatie: dit is hoe uw portefeuille verandert.

De meest besproken maatregel van de regering-De Wever is de invoering van de zogenaamde centenindex. Waar vroeger elk pensioen bij een overschrijding van de spilindex met een vast percentage van 2% steeg, wordt dat mechanisme in 2026 en 2028 voor een grote groep gepensioneerden aan banden gelegd.

Heeft u een brutopensioen dat hoger ligt dan 2.000 euro? Dan wordt u direct getroffen. Bij de volgende indexeringen (de eerste wordt verwacht in het najaar van 2026) wordt alleen de eerste schijf van 2.000 euro nog volledig met 2% geïndexeerd. Dat komt neer op een vast bedrag van 40 euro. Alles wat u boven die drempel ontvangt, stijgt niet mee. Of u nu 2.500 euro of 4.000 euro per maand ontvangt, de verhoging blijft beperkt tot diezelfde 40 euro. In een tijd waarin ook de supermarktprijzen blijven stijgen, betekent dit feitelijk een sluipend verlies aan koopkracht.

Voor voormalige statutaire ambtenaren is er nog ingrijpender nieuws. Het unieke systeem van de perequatie is definitief naar de geschiedenisboeken verwezen. Voorheen profiteerden gepensioneerde ambtenaren niet alleen van de index, maar stegen hun pensioenen ook mee wanneer de wedden van de actieve ambtenaren verhoogd werden.

Sinds begin dit jaar is deze koppeling volledig verdwenen. Gepensioneerde ambtenaren vallen nu onder hetzelfde regime als werknemers en zelfstandigen: zij krijgen enkel nog de gewone (en in sommige gevallen geplafonneerde) indexatie. De extra "bonus" die het ambtenarenpensioen decennialang beschermde tegen inflatie, is er niet meer.

Alsof de beperking van de bedragen nog niet genoeg was, is er ook aan de timing gesleuteld. De overheid heeft besloten om de indexering van alle pensioenen voortaan met een vertraging van drie maanden door te voeren.

Werd de spilindex voorheen overschreden, dan zag u dat de maand nadien al op uw rekening. In 2026 werkt dat anders: als de prijzen in juli de spilindex doorbreken, volgt de aanpassing van uw pensioen pas in oktober. Gedurende die drie tussenliggende maanden betaalt u de hogere prijzen in de winkel dus volledig uit eigen zak, zonder compensatie.

Voor de hoogste pensioenen zijn de regels nog strikter. Wie een brutopensioen heeft boven de 5.250 euro, krijgt bij een indexsprong slechts een forfaitair bedrag van 36 euro (het equivalent van 2% op het minimumpensioen). Voor wie op het absolute wettelijke maximum zit, is de boodschap zelfs nog harder: zij zullen hun pensioenbedrag tot 2029 helemaal niet meer zien stijgen, ongeacht hoe hoog de inflatie oploopt.