Nieuwe regels vanaf oktober: dit verandert aan je energiefactuur

Vanaf 1 oktober verandert er iets aan je energiefactuur: dit moet je weten

Wie zijn energiefactuur de voorbije jaren al eens grondig heeft bekeken, weet dat het niet altijd eenvoudig is om te achterhalen hoeveel een contract werkelijk kost. Naast de prijs per kilowattuur spelen vaste vergoedingen, kortingen, netkosten, heffingen en andere voorwaarden een rol. Daar wil de federale overheid verandering in brengen.

Vanaf 1 oktober 2026 treden nieuwe regels in werking die ervoor moeten zorgen dat consumenten energiecontracten beter kunnen vergelijken en minder snel voor onaangename verrassingen komen te staan. De maatregelen komen er na een pakket wetgeving dat in juli door de Kamer werd goedgekeurd.

Een van de belangrijkste wijzigingen gaat over de vaste vergoeding die energieleveranciers aanrekenen. Dat is een soort abonnementskost die losstaat van je effectieve energieverbruik.

Tot nu toe konden leveranciers daar verschillende systemen voor hanteren. Bij sommige contracten werd de vergoeding bijvoorbeeld voor een volledig begonnen contractjaar aangerekend. Daardoor kon een consument die na enkele maanden van leverancier veranderde, toch met een volledige vaste vergoeding geconfronteerd worden.

De nieuwe regels moeten daar komaf mee maken. De vaste vergoeding wordt voortaan meer in verhouding gebracht met de periode waarin je daadwerkelijk klant bent. De uiteindelijke volledige toepassing van de pro-rataberekening is voorzien vanaf 2027.

Voor consumenten die regelmatig van energieleverancier veranderen, kan dat dus een belangrijk verschil maken.

Ook de vele welkomstacties van energieleveranciers worden aangepakt. Kortingen kunnen vandaag onder bepaalde voorwaarden gekoppeld worden aan bijvoorbeeld de manier waarop je betaalt of andere voorwaarden in het contract.

De nieuwe regelgeving beperkt dergelijke voorwaarden. Het doel is dat consumenten beter kunnen inschatten hoeveel een energiecontract werkelijk kost en niet alleen naar een opvallende korting kijken.

Dat is niet onbelangrijk, want een contract met een grote welkomstbonus is niet noodzakelijk het goedkoopste contract over een volledig jaar. Testaankoop wijst er bovendien op dat de verschillen tussen energiecontracten momenteel aanzienlijk kunnen zijn.

Een andere belangrijke verandering is dat consumenten jaarlijks een raming moeten krijgen van de totale kostprijs voor de komende twaalf maanden.

Dat moet helpen om niet alleen naar de prijs per kilowattuur te kijken. De uiteindelijke energiefactuur bestaat immers uit verschillende onderdelen.

De CREG deelt die op in onder meer de energieprijs, netkosten, heffingen en btw. Alleen de energiecomponent zelf is volledig afhankelijk van de leverancier. Netkosten en bepaalde heffingen worden op een andere manier bepaald.

Een energiecontract dat op het eerste gezicht goedkoop lijkt, hoeft daardoor niet automatisch de voordeligste keuze te zijn.

Ook op het vlak van informatie komt er een praktische verandering. Op facturen en bepaalde communicatie van energieleveranciers moet een rechtstreekse link en/of QR-code komen die de consument naar de tariefkaart van het lopende contract brengt.

Daardoor moet het gemakkelijker worden om na te gaan welke tarieven en voorwaarden daadwerkelijk van toepassing zijn. De federale regering wil op die manier vermijden dat consumenten verdwalen in algemene informatie of oude tariefkaarten.

Niet noodzakelijk.

Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden. De nieuwe regels zijn in de eerste plaats bedoeld om meer transparantie en betere vergelijkbaarheid te creëren. Ze betekenen niet dat iedere Belg vanaf oktober automatisch minder zal betalen.

Hoeveel je betaalt, blijft onder meer afhangen van je energieverbruik, je leverancier, het type contract en de evolutie van de energieprijzen.

En die prijzen kunnen behoorlijk verschillen. Uit een recente analyse van Testaankoop bleek bijvoorbeeld dat er in augustus 2026 grote prijsverschillen bestonden tussen energiecontracten. In Vlaanderen liep het verschil tussen het goedkoopste en duurste vaste elektriciteitscontract voor een gemiddeld verbruik op tot honderden euro's per jaar.

De nieuwe regels kunnen dus vooral interessant zijn voor consumenten die al jaren bij dezelfde leverancier zitten zonder hun contract opnieuw te bekijken.

Wie binnenkort een nieuw contract moet kiezen, doet er goed aan niet alleen naar een tijdelijke korting of de prijs per kWh te kijken. Kijk naar de totale geraamde jaarprijs, de vaste vergoeding, de contractvoorwaarden en het verschil tussen een vast en variabel tarief.

De nieuwe regelgeving moet dat vergelijken vanaf oktober gemakkelijker maken.

Voor gezinnen verandert er dus niet noodzakelijk iets aan het bedrag dat ze op 1 oktober betalen. Wat wél verandert, is de manier waarop energieleveranciers hun prijzen en voorwaarden duidelijker moeten voorstellen. En dat kan consumenten helpen om sneller te ontdekken wanneer ze mogelijk te veel betalen.