Een vaatwasser volproppen lijkt efficiënt: hoe meer borden, glazen en kommen erin passen, hoe minder vaak je de machine hoeft te laten draaien. Toch kan precies dat ervoor zorgen dat je vaat na afloop nog vuil is. Het probleem zit vaak niet in de vaatwasser zelf, maar simpelweg in de manier waarop hij wordt gevuld.
Fabrikanten adviseren om vooral te zorgen dat water en detergent alle vuile oppervlakken kunnen bereiken. Ook de Amerikaanse overheidsorganisatie ENERGY STAR benadrukt dat correct laden belangrijk is voor de werking van moderne vaatwassers.
Niet eerst alles afspoelen
Een van de meest hardnekkige gewoontes is borden uitgebreid afspoelen onder de kraan voordat ze in de vaatwasser gaan. Dat is volgens ENERGY STAR meestal helemaal niet nodig.
Grote etensresten moet je uiteraard verwijderen, maar afschrapen is doorgaans voldoende. Moderne vaatwassers en vaatwasmiddelen zijn ontworpen om normale etensresten te verwerken. Vooraf afspoelen zorgt juist voor extra water- en energieverbruik.
Heb je bijvoorbeeld nog een flinke hoeveelheid pasta, rijst of aardappelen op je bord? Schraap die resten eraf en zet het bord vervolgens in de machine. Alleen bij hardnekkige of aangekoekte resten kan vooraf behandelen nodig zijn.
De grootste fout: alles tegen elkaar zetten
Wie zoveel mogelijk vaat in de machine probeert te krijgen, zet borden en kommen al snel strak tegen elkaar. Dat lijkt handig, maar het water kan daardoor niet overal komen.
Whirlpool adviseert om overlappende borden en kommen te vermijden. Vuile oppervlakken moeten naar beneden en naar binnen gericht zijn, in de richting van de waterstralen.
Een bord hoeft dus niet volledig vrij te staan, maar water moet wel tussen de verschillende stukken vaat kunnen circuleren.
Dat geldt vooral voor kommen. Zet je twee kommen vrijwel in elkaar, dan kan het water de binnenkant van de bovenste kom onvoldoende bereiken. Het resultaat: na anderhalf uur wassen zit er misschien nog steeds saus aan.
Kijk uit voor de sproeiarmen
Een andere fout is vaat plaatsen die de sproeiarmen blokkeert. Die armen moeten tijdens het programma vrij kunnen draaien. Een groot bord, pan of ander voorwerp dat te hoog staat, kan ervoor zorgen dat een sproeiarm niet goed beweegt.
Controleer daarom vóór je de deur sluit even of de sproeiarmen vrij kunnen draaien. Dat kost letterlijk enkele seconden.
Ook het vaatwasmiddelbakje moet vrij kunnen openen. Een groot bord of ander voorwerp ervoor kan ervoor zorgen dat het detergent niet correct wordt vrijgegeven.
Grote spullen onderaan, glazen bovenaan
De onderste korf is doorgaans bedoeld voor grotere en zwaarder vervuilde stukken, zoals borden, pannen en grotere schalen. Glazen, kopjes en kleinere kommen horen meestal bovenaan.
Zet glazen bovendien niet zomaar over de pinnetjes heen als daardoor druk of instabiliteit ontstaat. Fabrikanten adviseren ze tussen de rijen van de rekken te plaatsen, zodat ze stabiel staan en niet beschadigd raken.
Plastic vraagt extra aandacht. Omdat plastic minder warmte vasthoudt dan glas of keramiek, droogt het moeilijker. Bij modellen met een derde korf kan die geschikt zijn voor kleinere plastic voorwerpen.
Bestek niet allemaal op één hoop
Ook bestek kun je verkeerd laden. Lepels en vorken die allemaal in dezelfde richting tegen elkaar liggen, kunnen als het ware in elkaar nestelen. Daardoor kan het water sommige oppervlakken niet bereiken.
Whirlpool adviseert daarom bestek te spreiden en verschillende stukken door elkaar te plaatsen. Bij een klassieke bestekmand worden scherpe voorwerpen zoals messen doorgaans met het scherpe uiteinde naar beneden geplaatst.
En toch: helemaal vol is wél goed
Dat betekent niet dat je de vaatwasser halfleeg moet laten draaien. Integendeel. ENERGY STAR adviseert om de machine zoveel mogelijk met een volle lading te laten draaien, omdat een vaatwasser ongeveer dezelfde hoeveelheid water en energie gebruikt ongeacht hoeveel vaat erin zit.
De truc is dus niet minder vaat, maar slimmer laden.
De ideale vaatwasser is uiteindelijk geen Tetris-kampioenschap. Zorg dat de vuile oppervlakken naar de waterstralen gericht zijn, niets de sproeiarmen blokkeert, kommen niet in elkaar geklemd zitten en er voldoende ruimte is voor water om overal te komen. Dan wordt de kans veel groter dat je de machine na afloop gewoon kunt leeghalen zonder alsnog met een spons aan de slag te moeten.