Een bioscoopbezoek draait normaal gezien om één ding: de film. Je koopt een ticket, zoekt je stoel en wacht tot het licht uitgaat. Maar er bestaat in België en Nederland een bioscoop waar je eigenlijk al een belevenis achter de rug hebt nog voor de eerste beelden op het scherm verschijnen.
Het gaat om Koninklijk Theater Tuschinski in Amsterdam. Het historische gebouw aan de Reguliersbreestraat is al meer dan honderd jaar oud en behoort tot de meest opvallende bioscopen van de Lage Landen.
Een gebouw met een enorme geschiedenis
Tuschinski opende zijn deuren in 1921. De bioscoop werd opgericht door Abraham Tuschinski, een Poolse immigrant die in Nederland een nieuw leven opbouwde en uiteindelijk een eigen bioscoopimperium uitbouwde.
Zijn grote droom was geen gewone filmzaal. Hij wilde een plek creëren die bezoekers volledig onderdompelde in luxe en entertainment. Dat zie je vandaag nog altijd wanneer je binnenkomt.
Het interieur combineert verschillende architecturale stijlen. Art deco speelt een belangrijke rol, maar je ziet ook invloeden uit onder meer de Amsterdamse School en jugendstil. Daardoor voelt het gebouw eerder aan als een historisch theater dan als een moderne multiplex.
Zelfs de inkom is indrukwekkend
Wie door de deuren stapt, krijgt meteen een heel ander beeld dan bij een doorsnee bioscoop. Goudkleurige details, decoratieve elementen, kroonluchters en rijk aangeklede ruimtes bepalen de sfeer.
Ook de grote zaal is bijzonder. De rode stoelen, het gedetailleerde plafond en de historische aankleding zorgen ervoor dat een filmavond hier bijna iets plechtigs krijgt.
Het gebouw werd bovendien niet simpelweg bewaard als een museumstuk. Tuschinski is nog altijd een actieve bioscoop waar nieuwe films worden vertoond.
Meer dan alleen films kijken
Dat maakt de locatie zo interessant. Je kunt er een grote bioscoopfilm gaan bekijken, maar tegelijk krijg je een stukje Amsterdamse geschiedenis mee.
Voor bezoekers die meer willen weten over het gebouw bestaan er bovendien rondleidingen waarbij de geschiedenis en architectuur uitgebreid worden toegelicht.
Tuschinski wordt daardoor vaak genoemd wanneer het gaat over bijzondere bioscopen. De combinatie van film, geschiedenis en architectuur is moeilijk te vergelijken met een doorsnee bioscoopcomplex.
Ook België heeft bijzondere bioscopen
Dat betekent overigens niet dat België niets te bieden heeft. In Antwerpen vind je bijvoorbeeld Filmhuis Klappei, gevestigd in een voormalig politiekantoor. Het gebouw beschikt nog over elementen die aan zijn vroegere functie herinneren.
In Brussel is er dan weer Bozar, waar film wordt gecombineerd met kunst en cultuur. Daar werd recent ook een nieuwe bioscoopzaal geopend met ruimte voor bijzondere filmvormen, waaronder immersieve cinema.
Toch heeft Tuschinski een troef die moeilijk te kopiëren valt: het hele gebouw ademt geschiedenis.
Een filmavond die je onthoudt
Wie vooral de nieuwste blockbuster op een zo groot mogelijk scherm wil bekijken, heeft tegenwoordig enorm veel keuze. Maar voor wie ook waarde hecht aan sfeer, architectuur en het verhaal achter een locatie, is Tuschinski een bestemming op zich.
Je komt er uiteindelijk voor een film, maar het is perfect mogelijk dat je achteraf vooral het gebouw onthoudt.
En misschien is dat precies het geheim van deze bijzondere bioscoop: de voorstelling begint er eigenlijk al zodra je door de voordeur stapt.