Vanaf 2027 kost autorijden in België geld: dit verandert

Vanaf 1 mei 2027 krijgen Belgische automobilisten met een nieuwe verkeerskost te maken: het digitale wegenvignet. Het systeem wordt gezamenlijk ingevoerd door Vlaanderen, Wallonië en Brussel en zal gelden op de gewest- en snelwegen die onder het systeem vallen.

Het gaat nadrukkelijk niet om een klassiek vignet dat je achter de voorruit moet kleven. Het wordt volledig digitaal en gekoppeld aan de nummerplaat. Wie uitsluitend lokale wegen gebruikt, heeft geen wegenvignet nodig.

De bedoeling is bovendien dat niet alleen Belgen betalen. Ook buitenlandse automobilisten die met een geschikt voertuig gebruikmaken van de Belgische gewest- en snelwegen zullen een vignet moeten aanschaffen. Dat principe is belangrijk omdat Europese regels een onderscheid tussen Belgische en buitenlandse weggebruikers niet zomaar toestaan.

Voor Vlaanderen liggen er inmiddels concrete tarieven op tafel. Voor een voertuig met euronorm 0 tot en met 3 kost een jaarvignet momenteel 125 euro. Voor voertuigen met euronorm 4 of hoger bedraagt het jaartarief 100 euro.

Voor emissievrije voertuigen ligt het tarief lager: 90 euro per jaar.

Er komen ook kortere formules. Voor oudere voertuigen bedraagt het tarief momenteel 11,25 euro voor één dag, 15 euro voor tien dagen, 23,75 euro voor één maand en 37,50 euro voor twee maanden.

Voor voertuigen met euronorm 4 of hoger gaat het om respectievelijk 9, 12, 19 en 30 euro. Emissievrije voertuigen betalen 8,10 euro voor één dag, 10,80 euro voor tien dagen, 17,10 euro voor één maand en 27 euro voor twee maanden.

De Waalse regering bevestigt dezelfde structuur met periodes van 24 uur, tien dagen, één maand, twee maanden of één jaar. De uiteindelijke technische en juridische modaliteiten zijn echter nog in voorbereiding.

Het systeem richt zich op lichte voertuigen met minstens vier wielen en een maximaal toegelaten massa van maximaal 3,5 ton.

Daaronder vallen onder meer personenwagens, bestelwagens en campers. Zowel Belgische als buitenlandse voertuigen vallen onder de regeling.

De nummerplaat wordt daarbij cruciaal. Het vignet wordt immers digitaal aan het voertuig gekoppeld. Je hoeft dus geen sticker te bewaren of zichtbaar in de wagen te leggen.

De aankoop zou vanaf 1 maart 2027 mogelijk zijn. Vanaf 1 mei 2027 wordt het vignet verplicht.

Een belangrijk verschil: het nieuwe systeem is geen klassieke kilometerheffing voor personenwagens.

Je betaalt niet voor elke kilometer die je rijdt. Wie een jaarvignet koopt, betaalt een vast bedrag voor de gebruiksperiode. Een bestuurder die dagelijks honderden kilometers aflegt, betaalt dus hetzelfde jaartarief als iemand die maar sporadisch de snelweg gebruikt, zolang het voertuig in dezelfde categorie valt.

Dat onderscheid is politiek belangrijk. Vlaanderen heeft in het verleden uitgebreid onderzoek laten uitvoeren naar een kilometerheffing voor personenwagens, maar het huidige Vlaamse regeerakkoord voorziet geen dergelijke kilometerheffing.

Daar zit een tweede grote verandering. Vanaf 1 januari 2027 wordt in Vlaanderen ook de jaarlijkse verkeersbelasting voor bepaalde voertuigen hervormd.

Voor personenwagens, auto's voor dubbel gebruik en minibussen die vanaf 1 januari 2027 worden ingeschreven, wordt de jaarlijkse belasting voortaan vooral gebaseerd op gewicht en CO₂-uitstoot, in plaats van de huidige formule met onder meer fiscale paardenkracht.

Wie zijn voertuig al eerder inschreef, kan vrijwillig overstappen naar het nieuwe systeem. De Vlaamse overheid benadrukt dat de hervorming samenhangt met de invoering van het wegenvignet. Voor niet-leasingwagens moet de totale hervorming in 2027 globaal budgetneutraal blijven voor fossiele personenwagens.

Dat betekent echter niet noodzakelijk dat iedere individuele automobilist exact hetzelfde bedrag zal betalen als vandaag. Het gaat om budgetneutraliteit op het geheel, niet om een garantie dat elke bestuurder persoonlijk geen verschil zal voelen.

Een van de belangrijkste redenen voor het systeem is dat ook buitenlandse weggebruikers gaan bijdragen aan het Belgische wegennet.

De Vlaamse regering zegt expliciet dat buitenlandse weggebruikers pro rata aan dezelfde tarieven worden onderworpen als Belgische weggebruikers. Het nieuwe systeem moet er dus voor zorgen dat iemand die slechts enkele dagen met een buitenlandse nummerplaat door België rijdt, niet jarenlang gebruik kan maken van de Belgische infrastructuur zonder een bijdrage te betalen.

In Wallonië wordt voor de inkomsten momenteel gesproken over een geraamde opbrengst van ongeveer 327 miljoen euro per jaar zodra het systeem op kruissnelheid zit. De Waalse minister benadrukt wel dat dit nog een raming is op basis van de huidige voorbereidende hypotheses.

Daar zit momenteel de belangrijkste nuance. Het wegenvignet is geen louter idee meer: de drie gewesten hebben een politiek akkoord en Vlaanderen heeft een voorontwerp van decreet goedgekeurd. Er is ook een ontwerp van samenwerkingsakkoord tussen de drie gewesten.

Maar het dossier moet nog verder door de juridische en politieke procedures. De Vlaamse regering heeft het voorontwerp onder meer voor advies voorgelegd aan SERV, MORA en de Vlaamse Toezichtcommissie, waarna ook de Raad van State aan bod komt.

Ook de Mobiliteitsraad van Vlaanderen is bijzonder kritisch. De MORA vindt dat het wegenvignet onvoldoende aansluit bij principes zoals 'de gebruiker betaalt' en 'de vervuiler betaalt' en pleit opnieuw voor een algemene kilometerheffing die stapsgewijs zou worden ingevoerd.

Voorlopig hoef je nog niets te doen. De officiële planning is dat de verkoop van het digitale vignet op 1 maart 2027 start. Vanaf 1 mei 2027 moet het in orde zijn voor wie met een voertuig dat onder de regeling valt gebruikmaakt van de betrokken Belgische gewest- en snelwegen.

De Vlaamse overheid belooft bovendien vanaf het najaar van 2026 een officiële simulator waarmee automobilisten hun situatie kunnen berekenen. Die simulator moet duidelijk maken wat het wegenvignet én de hervormde verkeersbelasting concreet betekenen voor een specifiek voertuig.

Eén ding staat dus al vast: vanaf 2027 verandert de manier waarop België automobilisten laat bijdragen voor het gebruik van zijn wegen grondig. Het wordt geen sticker op de voorruit en voorlopig ook geen kilometerprijs, maar een digitaal vignet waarbij duur, euronorm en milieuprestaties bepalen hoeveel je betaalt.