Experts waarschuwen tuinbezitters: deze indringer duikt steeds vaker op in Vlaanderen

Vlaamse tuinen vormen steeds vaker het decor voor een ongewenste, exotische gast. Wie de afgelopen tijd aandachtig naar zijn struiken of terras heeft gekeken, heeft hem wellicht al opgemerkt: de Aziatische hoornaar. Wat begon als een zeldzame waarneming enkele jaren geleden, is inmiddels uitgegroeid tot een ware invasie. Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) bevestigen dat de populatie van dit insect een exponentiële groeicursus doormaakt. De tijd van totale uitroeiing is definitief voorbij; de exoot heeft zich officieel en permanent in Vlaanderen gevestigd.

De cijfers spreken voor zich. Duizenden nesten worden jaarlijks geregistreerd via het centrale meldpunt Vespa-Watch. Hoewel de kolonies zich aanvankelijk voornamelijk in West- en Oost-Vlaanderen concentreerden, rukt het insect nu in ijltempo op naar de oostelijke provincies. De Aziatische hoornaar is herkenbaar aan zijn donkere, nagenoeg zwarte borststuk, gele pootuiteinden en een opvallende oranje band op het achterlijf. Hij is groter dan de doorsnee wesp, wat bij veel burgers onmiddellijk voor waakzaamheid zorgt.

De snelle verspreiding zorgt voor grote bezorgdheid bij natuurorganisaties en imkers. Experts waarschuwen dat de Aziatische hoornaar een directe bedreiging vormt voor onze biodiversiteit. De hoornaar maakt namelijk jacht op inheemse bestuivers, met de honingbij als favoriet doelwit. Wanneer een groep hoornaars een bijenkast viseert, kan dit leiden tot een volledige paralyse van het bijenvolk, dat simpelweg niet meer durft uit te vliegen.

Naast ecologische schade waarschuwt het Vlaams Bijeninstituut (VBI) ook voor de risico's voor de volksgezondheid. De hoornaar is van nature weliswaar niet agressiever dan een gewone wesp, maar hij verdedigt zijn nest rabiaat wanneer men te dichtbij komt. Omdat de koninginnen hun vroege voorjaarsnesten (embryonale en primaire nesten) vaak bouwen op beschutte, door de mens gemaakte plekken zoals tuinhuizen, carports, hagen of onder dakranden, stijgt het risico op pijnlijke steekincidenten in de eigen achtertuin. Een steek van een Aziatische hoornaar is niet per se giftiger dan die van een wesp, maar er wordt wel meer gif geïnjecteerd, wat gevaarlijk kan zijn bij allergieën.

De overheid hanteert een strikt beheerprotocol waarbij de focus ligt op het aanpakken van nesten nabij bewoning en scholen. Experts benadrukken met klem om nooit zelf een nest te bestrijden.

Belangrijk: Ontdekt u een nest in uw tuin of aan uw woning? Neem dan een duidelijke foto van het insect of het nest en meld dit direct via het online platform Vespa-Watch. Vrijwilligers valideren de melding, waarna professionele, door de overheid aangestelde verdelgers (zoals RATO vzw in Oost-Vlaanderen) in veel gemeenten gratis langskomen om het nest veilig te neutraliseren.

Het plaatsen van zogeheten 'lentevallen' door particulieren wordt door officiële instanties momenteel overigens afgeraden of strikt gemonitord om te vermijden dat nuttige, inheemse insecten per ongeluk worden gedood. Waakzaamheid en correcte meldingen blijven de beste wapens in de beheersing van deze hardnekkige indringer.