Je tuin krijgt plots veel regen na lange droogte: doe dit nu vooral niet

Na een lange droge periode kan een flinke hoeveelheid regen bijzonder welkom zijn voor de tuin. Toch betekent veel neerslag niet automatisch dat planten daar alleen maar van profiteren. Een snelle overgang van droogte naar hevige regen kan juist voor problemen zorgen, zeker wanneer water moeilijk in de bodem kan dringen.

De Vlaamse Milieumaatschappij wijst erop dat intense neerslag in Vlaanderen steeds vaker voorkomt. Bij zware regen kan de bodem het water niet snel genoeg opnemen, waardoor het oppervlakkig afstroomt en wateroverlast ontstaat.

Het klinkt vanzelfsprekend, maar na een droge periode is het belangrijk om de tuin niet automatisch opnieuw te besproeien omdat sommige planten er nog slap uitzien. Controleer eerst de bodem.

Steek bijvoorbeeld een vinger enkele centimeters in de grond. Is de bodem daar nog vochtig, dan heeft extra water weinig zin. Zeker wanneer er ondertussen veel regen is gevallen, kan verder gieten de grond juist te nat maken.

Bij planten in potten ligt dat anders. Daar kan water sneller wegtrekken, maar controleer ook daar eerst de vochtigheid voordat je opnieuw water geeft.

Een van de belangrijkste dingen die je na zware regen kunt doen, is eigenlijk even niets doen.

Vermijd om over een zeer nat gazon of plantvak te lopen. Door betreding kan de bodem worden samengedrukt. Een verdichte bodem laat water en lucht minder gemakkelijk door, waardoor wortels in de problemen kunnen komen. OVAM adviseert daarom om natte grond zo weinig mogelijk te betreden en vaste paadjes te gebruiken.

Wacht dus liever tot de bovenste bodemlaag voldoende is opgedroogd voordat je uitgebreid in de tuin gaat werken.

Een flinke regenbui is ook een gratis test voor je tuin. Kijk waar plassen ontstaan en waar het water juist snel verdwijnt.

Blijft er telkens op dezelfde plaats water staan, dan kan dat wijzen op een probleem met de infiltratie of bodemstructuur. Vooral bepaalde klei- en leembodems kunnen bij hevige regen moeite hebben om grote hoeveelheden water snel te verwerken.

Dat betekent niet dat je onmiddellijk drainage moet aanleggen. Observeer eerst waar het probleem precies zit en hoe lang het water blijft staan.

Planten hebben water nodig, maar hun wortels hebben ook zuurstof nodig. Wanneer de bodem langdurig verzadigd blijft met water, kan dat de wortelontwikkeling en gezondheid van planten beïnvloeden.

Daarom is het bij een tuin die regelmatig nat staat verstandig om bij toekomstige aanplant rekening te houden met de bodem en de waterhuishouding. De Vlaamse overheid adviseert expliciet om plantenkeuze af te stemmen op de bodem en de hydrologische toestand van de tuin.

Veel regen hoeft overigens geen verloren water te zijn. Wie een regenwaterton heeft, kan het hemelwater opvangen en later opnieuw gebruiken tijdens drogere periodes. Ook een tuin met voldoende onverharde oppervlakte kan regenwater lokaal laten infiltreren.

Vlaanderen raadt aan om regenwater zo veel mogelijk ter plaatse te laten infiltreren. Dat kan bijvoorbeeld via beplanting, een infiltratiekom of een wadi.

Ook minder verharding helpt. Tegels voeren regenwater sneller af, terwijl groen en waterdoorlatende oppervlakken het water meer kans geven om in de bodem te dringen.

Een gazon dat na droogte plots veel regen krijgt, kan snel opnieuw groen worden. Dat betekent echter niet dat je onmiddellijk moet maaien. Wacht tot de ondergrond voldoende droog is om beschadiging en bodemverdichting te voorkomen.

Gebruik de komende dagen vooral om te observeren: waar staat water, waar blijft de grond droog en welke planten herstellen vanzelf? Die informatie is waardevol voor de volgende droge én natte periode.

De beste tuin na extreem weer is namelijk niet per se een tuin waarin je voortdurend ingrijpt. Het is een tuin waarin water kan infiltreren, de bodem gezond blijft en planten aangepast zijn aan de omstandigheden.