Tuinexperts waarschuwen: deze dingen mag je in maart absoluut niet doen

De eerste echte zonnestralen zijn weer in het land. Met temperaturen die lokaal richting de 19 graden kruipen en het vrolijke gefluit van vogels, begint het bij menig tuinier te kriebelen. De verleiding is groot om direct het tuincentrum te plunderen en de hele dag buiten te zwoegen. Toch waarschuwen experts dat maart een verraderlijke overgangsmaand is, waarbij een verkeerde beweging met de snoeischaar of een te vroege aanplanting u later in het seizoen duur te staan kan komen.

De belangrijkste taak in maart is het opruimen, maar dit moet met beleid gebeuren. De grond is na de winter vaak nog erg nat en koud, waardoor het raadzaam is om zo min mogelijk over de borders te lopen om de bodemstructuur niet dicht te drukken. Bij het verwijderen van dood blad is het verstandig om selectief te werk te gaan. Hoewel de resten van afgestorven planten weggehaald kunnen worden, is een dun laagje organisch materiaal tussen de struiken nuttig als voeding en bescherming tegen de nachtvorst die deze maand nog steeds kan toeslaan.

Tegelijkertijd is dit hét moment om de eerste scheuten van hardnekkig onkruid zoals zevenblad, haagwinde en brandnetels aan te pakken. Omdat de grond nog los is en de wortels nog niet diep zitten, is het verwijderen nu een stuk eenvoudiger dan later in het voorjaar. Een uurtje wieden in deze vroege fase bespaart u dagen werk tijdens de zomermaanden.

Maart is voor veel struiken de maand van de grote snoei, maar de gouden regel luidt dat men nooit een plant moet snoeien die in het voorjaar bloeit. Rozen zijn de absolute prioriteit zodra de zware vorst voorbij is. Deze kunnen worden teruggeknipt tot op drie à vijf ogen boven de grond. Ook de vlinderstruik kan nu flink worden aangepakt door deze tot ongeveer dertig centimeter boven de grond terug te zetten. Pluimhortensia’s en de bekende Annabelle mogen eveneens kortgeknipt worden om een krachtige bloei te stimuleren.

Daarentegen moet de snoeischaar absoluut weg blijven van de gewone boerenhortensia als men deze zomer bloemen wil zien. Ook voorjaarsbloeiers zoals de Forsythia, de Ribes en de vroege Clematis moeten met rust worden gelaten. Wie deze nu snoeit, verwijdert de bloemknoppen die al klaarstaan om open te gaan, waardoor de bloei van dit jaar verloren gaat.

Het gras begint weer te groeien zodra de bodemtemperatuur constant boven de vijf à acht graden ligt, wat maart de ideale maand maakt om de basis te leggen voor een gezonde groene mat. Als het gazon vol mos zit, is dit het moment om de verticuteermachine boven te halen om de viltlaag te verwijderen zodat lucht, water en voeding weer bij de wortels kunnen komen. Indien er nog geen kalk is gestrooid, moet dit nu gebeuren, waarna men minimaal drie weken wacht voordat de eerste lentemeststof wordt gegeven.

Wanneer het gras al flink gegroeid is, mag de grasmaaier voor het eerst uit de schuur. Het is hierbij essentieel om de messen op de hoogste stand te zetten. Te kort maaien in maart verzwakt het gras voor de rest van het jaar, terwijl een hogere stand de wortelgroei juist bevordert.

Hoewel de zon warm aanvoelt, blijft de bodem verraderlijk koud voor veel gewassen. Een veelgemaakte fout is het te vroeg buiten planten van tomaten of courgettes, die de koude nachten rond het vriespunt niet zullen overleven. Men kan echter wel al veilig starten met het planten van uien, sjalotten en knoflook. Ook vroege aardappelen kunnen de grond in, mits men bereid is ze af te dekken met vliesdoek bij aangekondigde nachtvorst. In een serre is het nu ook tijd om te zaaien met koudebestendige groenten zoals sla, radijsjes en spinazie.

Warmteminnende planten zoals pepers, paprika’s en aubergines moeten echter nog even binnen blijven. Deze kunnen wel alvast binnenshuis voor het raam worden voorgezaaid, maar de definitieve stap naar buiten mag pas na de IJsheiligen in de helft van mei worden gezet.

Een specifiek fenomeen van maart 2026 is de aanvoer van Saharazand, wat een laagje stof kan achterlaten op de bladeren van groenblijvende planten zoals de Laurier of de Buxus. Hoewel dit zand op zich geen kwaad kan, is het verstandig om de planten even schoon te spuiten met de tuinslang als er geen regen valt, omdat een dikke stoflaag het zonlicht kan blokkeren. Bovendien kunnen de felle zon en de droge wind ervoor zorgen dat pas geplante struiken of potplanten sneller uitdrogen dan verwacht, waardoor extra water geven noodzakelijk kan zijn.

Door nu de juiste structuur aan te brengen en de bodem te verzorgen zonder overhaaste beslissingen te nemen, legt u het fundament voor een bloeiende en gezonde tuin waar u de komende maanden van zult genieten.