Jonge bomen kunnen in de winter wel wat extra aandacht gebruiken. Vooral bomen die pas geplant zijn, hebben nog geen uitgebreid wortelstelsel en zijn daardoor gevoeliger voor uitdroging, vorst en sterke wind. Toch betekent dat niet dat je elke boom volledig moet inpakken. Met een paar gerichte maatregelen help je jonge aanplant gezond door de koudere maanden.
Zo bescherm je jonge bomen tegen de komende winter
Wie in het najaar een jonge boom heeft geplant, doet er goed aan om die tijdig winterklaar te maken. Vooral pas aangeplante bomen zijn kwetsbaar: hun wortels zijn nog niet volledig ontwikkeld en kunnen minder gemakkelijk water opnemen tijdens droge of koude periodes. Ook de dunne schors van jonge bomen kan schade oplopen door sterke temperatuurschommelingen. Met enkele eenvoudige maatregelen verklein je de kans op problemen.
SavATree+1
1. Geef de boom voldoende water
Een van de belangrijkste voorbereidingen gebeurt nog vóór de eerste vorst. Als de herfst droog is, moet je een jonge boom grondig water geven. Dat is vooral belangrijk bij bomen die pas enkele weken of maanden in de grond staan.
Geef liever af en toe voldoende water aan de volledige wortelzone dan elke dag een klein beetje. De grond mag vochtig zijn, maar mag niet voortdurend doornat blijven. Een teveel aan water kan namelijk leiden tot problemen met de wortels.
Blijf tijdens een zachte, droge winter de bodem controleren. Wanneer de grond niet bevroren is en er weinig neerslag valt, kan extra water nodig zijn. Zodra de bodem bevroren is, heeft bijkomend water geven weinig nut.
SavATree+1
2. Leg een beschermende mulchlaag aan
Mulch is een eenvoudige manier om de wortels tegen sterke temperatuurschommelingen te beschermen. Je kunt bijvoorbeeld houtsnippers, boomschors of goed verteerd organisch materiaal gebruiken.
Breng rond de boom een laag mulch van ongeveer 7 tot 10 centimeter aan. De mulch mag rond de wortelzone liggen, maar mag niet tegen de stam worden opgestapeld. Laat rondom de stam een vrije ruimte, zodat de schors droog kan blijven en er minder kans is op rot of schade door knaagdieren.
Een mulchlaag helpt bovendien om vocht in de bodem vast te houden en beperkt de invloed van afwisselend vriezen en dooien. Dat is vooral nuttig bij jonge bomen waarvan de wortels nog niet diep en breed verspreid zijn.
SavATree+1
3. Bescherm de stam indien nodig
Niet elke jonge boom moet automatisch worden ingepakt. Vooral bomen met een dunne schors of bomen die op een zonnige, open plaats staan, kunnen echter gevoelig zijn voor vorstschade en zonnebrand.
Op zonnige winterdagen kan de schors aan de zuid- of zuidwestkant sterk opwarmen. Wanneer de temperatuur daarna snel daalt, kan de schors beschadigd raken. Een speciale, lichte boombeschermer kan dergelijke temperatuurschommelingen beperken.
Gebruik daarvoor materiaal dat specifiek bedoeld is voor boomstammen. Breng de bescherming in het najaar aan en verwijder ze in het voorjaar wanneer de kans op strenge vorst voorbij is. Laat het beschermingsmateriaal niet te lang zitten, want het kan vocht vasthouden en een schuilplaats vormen voor insecten.
SavATree+1
4. Kijk uit voor konijnen en andere dieren
In de winter vinden konijnen, muizen en andere dieren soms minder voedsel. Daardoor kunnen ze aan de schors of jonge takken van bomen knabbelen. Wanneer ze rondom de stam een brede strook schors verwijderen, kan de sapstroom worden onderbroken en kan de boom ernstig beschadigd raken.
Een stevige boomkorf of beschermend gaas kan helpen. Controleer wel regelmatig of de bescherming niet in de stam begint te snijden naarmate de boom groeit. Ook moet het gaas hoog genoeg zijn om dieren daadwerkelijk op afstand te houden.
SavATree+1
5. Snoei niet zomaar voor de winter
Het is verleidelijk om in het najaar meteen alle jonge takken te snoeien, maar dat is niet altijd verstandig. Het juiste snoeimoment hangt af van de boomsoort, de leeftijd en de reden waarom je wilt snoeien.
Verwijder alleen duidelijk dode, beschadigde of zieke takken wanneer dat nodig is. Voor grotere snoeiwerken kun je beter nagaan welke periode geschikt is voor de specifieke boom. Een verkeerde snoeibeurt kan de boom onnodig belasten of de kans op schade vergroten.
SavATree+1
6. Controleer steunpalen en takken
Een pas geplante boom kan tijdens stevige wind nog onvoldoende verankerd zijn. Controleer daarom of de boom recht staat en of eventuele steunbanden niet te strak zitten. De boom moet, indien mogelijk, nog wat natuurlijk kunnen bewegen. Te langdurig of te strak vastbinden kan de stamontwikkeling hinderen.
Verwijder bovendien zware sneeuw voorzichtig van de takken. Trek niet hard aan de takken en schud de boom niet krachtig, want daardoor kunnen jonge takken breken.
De beste winterbescherming bestaat dus uit een combinatie van voldoende water, een correcte mulchlaag, bescherming tegen dieren en een regelmatige controle. Een jonge boom hoeft niet volledig ingepakt te worden, maar verdient tijdens zijn eerste winters wel extra aandacht.