De grote omslag: Modellen voorspellen ijskoud einde van winter

22 jan , 11:51 • Weer

Vergeet de zachte lentedagen waar we even van mochten proeven. Wie de nieuwste kaarten van de grote weermodellen zoals het ECMWF en NOAA bestudeert, ziet een verontrustend patroon ontstaan. Terwijl we vandaag nog even de 10 graden aantikken, maken we ons op voor een meteorologische achtbaan die tot eind februari kan aanhouden. "Dit is geen gewone koude-prik, maar een serieuze strijd tussen luchtsoorten", waarschuwen analisten.

De "Russische Beer" wordt wakker

De belangrijkste factor in de recente berekeningen is het ontstaan van een krachtig hogedrukgebied boven Noordoost-Europa en Rusland. In de meteorologie staat dit fenomeen bekend als een 'geblokkeerd windregime'. In plaats van de gebruikelijke zachte zuidwestenwinden vanaf de oceaan, wordt de deur naar Siberië wagenwijd opengezet.

Volgens het Europese weermodel (ECMWF) is de kans op een zogenaamde 'negatieve NAO-index' (North Atlantic Oscillation) voor februari 2026 aanzienlijk toegenomen. Dit betekent dat lagedrukgebieden worden gedwongen een zuidelijke koers te varen, waardoor koude, polaire lucht ongehinderd naar de Benelux kan stromen.

Februari-prognose: Koude start, natte finish?

De modellen laten voor februari een tweedeling zien die we zelden zo scherp hebben gezien:

Begin februari: De vrieskou regeert. De data van de Amerikaanse tegenhanger NOAA bevestigt het signaal van het ECMWF: de eerste twee weken van februari verlopen naar alle waarschijnlijkheid kouder dan het langjarig gemiddelde. We moeten rekening houden met temperaturen die overdag nauwelijks boven de 1 à 2 graden uitkomen, met 's nachts matige tot lokaal strenge vorst.
Halverwege februari: De "milde omslag". Rond 15 februari laten de ensemble-verwachtingen (de zogenaamde 'pluim') een grote spreiding zien. Een deel van de modellen berekent een terugkeer van de Atlantische oceaanstroming. Dit zou een abrupte overgang betekenen naar onstuimig, nat en veel zachter weer met maxima tot 10 à 12 graden.
Eind februari: Onvoorspelbaar slot. De langetermijn-indicatoren voor de laatste week van de meteorologische winter (tot 28 februari) neigen naar een "kwakkelend" scenario. De strijd tussen de koude landlucht en de zachte zeelucht kan leiden tot flinke neerslaghoeveelheden, waarbij de grens tussen regen en sneeuw flinterdun zal zijn.

Lees ook

La Niña en de Straalstroom

Een verborgen speler in dit geheel is La Niña. De afkoeling van het zeewater in de Stille Oceaan heeft wereldwijd invloed op de straalstroom. Voor onze regio betekent dit een verhoogde kans op een grillige winter. Waar we vorig jaar nog een recordzachte winter beleefden, zorgt La Niña dit jaar voor meer dynamiek en vaker noordelijke uitbraken.

"De straalstroom is dit jaar uitzonderlijk actief. Dit zorgt ervoor dat koude-invallen veel dieper kunnen doordringen in West-Europa dan we de afgelopen jaren gewend waren."

Conclusie voor de burger: Wat betekent dit concreet?

Energieverbruik: De eerste helft van februari zal de thermostaat waarschijnlijk een graadje hoger moeten door de aanhoudende oostenwind.
Verkeer: Wees voorbereid op gladde wegen, niet alleen door bevriezing, maar ook door de kans op winterse buien rond de overgangsperiodes halverwege de maand.
Natuur: De vroege bloeiers die door de zachte dagen van nu geprikkeld worden, kunnen een flinke klap krijgen door de aanstaande nachtvorst.