Hittegolven en extreme droogte: krachtige El Niño op komst

02 jun , 18:00 • Weer

Er is een meteorologische perfect storm op komst. De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) waarschuwt dat er met een waarschijnlijkheid van 80 procent deze zomer een nieuwe El Niño losbarst. Het fenomeen zal minstens tot november aanhouden en dreigt 'matig tot zeer krachtig' te worden. Omdat de aarde door broeikasgassen al extreem is opgewarmd, werkt deze natuurlijke warmte-injectie als olie op het vuur.

VN-topman António Guterres trekt aan de alarmbel: "Dit is geen gewone weersvoorspelling, dit is een dringende waarschuwing."

Wat gebeurt er diep in de oceaan?

Normaal blazen stevige passaatwinden het warme oppervlaktewater in de Stille Oceaan richting Azië en Australië. Bij een El Niño verzwakken die winden echter volledig. Het warme water stroomt daardoor massaal terug richting Zuid-Amerika. Het gevolg? Er komt een gigantische hoeveelheid energie en warmte vrij die de wereldwijde troposfeer — de onderste laag van onze atmosfeer — volledig ontregelt. De temperatuur van het zeewater tikte in mei de kritieke drempelwaarden al aan.

De mondiale domino-effecten per regio

Zuid- en Noord-Amerika onder water: In landen als Ecuador en Peru, maar ook in het westen van de Verenigde Staten, zorgt El Niño voor extreme regenval. Dit vergroot de kans op verwoestende overstromingen en modderstromen in bergachtige gebieden.
Grote droogte in Azië en Australië: Aan de andere kant van de oceaan valt de regen juist weg. In Australië, Indonesië en het noorden van Brazilië dreigen extreme droogte, mislukte oogsten en grootschalige bosbranden door het gebrek aan neerslag.
Verschuiving van stormen: Terwijl het risico op orkanen in de Atlantische Oceaan juist afneemt, neemt de kans op zware tyfonen en tropische stormen in de Stille Oceaan en Oost-Azië explosief toe.

Wat betekent dit voor de Europese achtertuin?

Hoewel de Stille Oceaan ver weg ligt, trilt Europa mee via atmosferische golven. De directe impact op ons weer in België en Nederland is grillig en complex. Volgens meteorologische modellen is de kans op hardnekkige 'weerblokkades' groot.

Dit betekent dat de straalstroom — de snelweg van lagedrukgebieden boven de Atlantische Oceaan — wekenlang op dezelfde plek kan blijven haken. Het resultaat is extreem 'geblokkeerd' weer: óf een loodzware, kurkdroge hittegolf die weken aanhoudt, óf juist een eindeloze opeenvolging van intense plensbuien. De WMO roept overheden op om nu al noodplannen te activeren voor de landbouw, energievoorziening en gezondheidszorg. De klok tikt.