Jouw maaltijdcheques en bedrijfswagen op het kapblok? Begroting dreigt te ontsporen

02 jun , 17:00 • Politiek

Het Federaal Planbureau heeft de federale regering een catalogus van 25 pagina’s voorgeschoteld, bomvol met maar liefst 263 concrete begrotingsmaatregelen. Het doel? De exploderende Belgische staatsschuld intomen, die zonder ingrijpen tegen 2031 dreigt te ontsporen richting 122 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De experts winden er geen doekjes om: de tijd van talmen is voorbij, want de oplopende rentelasten vreten de begroting anders levend op, zo weet VRT NWS.

De experts hakken zelf de knopen niet door, maar leggen een 'politiek keuzemenu' op tafel dat balanceert tussen hard besparen en extra belasten.

De opvallendste suggesties uit de 263 maatregelen

Snoeien in de achtertuin: Het fors inperken van populaire fiscale niches. Denk aan het aanpakken van bedrijfswagens, maaltijdcheques, het mobiliteitsbudget en de vrijstelling van roerende voorheffing bij flexijobs.
Vastgoed en vennootschappen op de korrel: Het belasten van de reële huurinkomsten in plaats van het verouderde kadastraal inkomen, en het invoeren van een specifieke vennootschapsbelastus op managementvennootschappen.
Sleutelen aan de index: Het vervangen van de centenindex door een klassieke indexsprong of een grondige herziening van de gezondheidsindex.
De jacht op fraude en de 'brede schouders': Het verplichten van elektronische facturatie tegen btw-fraude, het uitbreiden van de bankentaks en het verhogen van de belasting op effectenrekeningen.

De psychologie achter de bestelde doorlichting

Wat deze oefening écht interessant maakt, is de timing en de achterliggende strategie. De regering-De Wever bestelde dit rapport namelijk zélf. Volgens politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) is dat een slimme, psychologische zet.

"De experts kunnen een soort intellectuele bevruchting van het debat doen, maar de bevalling zelf zal door de politiek moeten gebeuren", zegt Nicolas Bouteca, politicoloog UGent

Door onafhankelijke experts eerst de 'onpopulaire' opties te laten opschrijven, creëert de politiek een comfortabel schild. Als de regering straks pijnlijke maatregelen moet verkopen aan de bevolking – of als "moeilijke" coalitiepartners binnen de federale onderhandelingen over de streep moeten worden getrokken – kan men simpelweg naar het Planbureau wijzen. De experts zijn zo 'mee in het bad' getrokken, waardoor ze achteraf wellicht ook milder zullen oordelen over het uiteindelijke regeerakkoord.

De realiteit blijft echter bikkelhard. Hoewel de experts de menukaart hebben geschreven, ligt de uiteindelijke menukeuze bij de politici. Met een begrotingstraject dat onder streng Europees toezicht staat en een tekort dat richting de Europese strafbank (buitensporigtekortprocedure) hinkt, is de urgentie groter dan ooit. De Wever en zijn coalitipartners moeten de bevalling nu zélf doorzetten, en de wekker tikt onbarmhartig door.