Veel mensen kennen deze bliksemregel niet, terwijl ze levens kan redden

07 aug , 8:00 • Weer

Een wandeling in de Franse Pyreneeën nam recent een angstaanjagende wending toen twee Belgische jongeren (14 en 21 jaar) plotseling werden getroffen door de bliksem. De tiener kreeg zelfs een hartstilstand, maar door snel handelen van omstanders en hulpdiensten zijn beide slachtoffers inmiddels gelukkig buiten levensgevaar. Het voorval bewijst hoe snel een zomers onweer in de natuur kan omslaan. Maar wanneer ben je echt veilig en hoe verklein je het risico op een inslag?

De 10-secondenregel: wanneer ben je safe en wanneer gevaarlijk dichtbij?

Licht reist sneller dan geluid. Door het aantal seconden te tellen tussen de flits en de donder, kun je precies berekenen hoe ver het onweer van je verwijderd is.

Berekening: Deel het aantal seconden tussen flits en donder door 3. De uitkomst is de afstand in kilometers. (Bijvoorbeeld: 9 seconden / 3 = 3 kilometer afstand).
Wanneer ben je safe? Zitten er meer dan 30 seconden tussen de flits en de knal? Dan is het onweer meer dan 10 kilometer weg. Je bent op relatief veilige afstand, maar houd de lucht goed in de gaten.
Wanneer moet je opletten? Zitten er minder dan 10 seconden tussen flits en donder, dan is het gevaar erg dichtbij (minder dan 3 kilometer). Zoek dan onmiddellijk beschutting. Pas wanneer je gedurende 30 minuten ná de laatste donder geen gedonder meer hebt gehoord, is de situatie weer echt veilig.

Wat te doen als je in de openlucht verrast wordt?

Zit je vast in het open veld, het bos of in de bergen en kun je geen schuilplaats bereiken? Pas dan de volgende levensreddende regels toe:

Neem de 'bliksemhouding' aan: Ga zo klein mogelijk op je hurken zitten met je voetzolen strak tegen elkaar. Geheven armen of rechtop staan vergroten de kans op een inslag.
Trek je regenjas of tas over je heen: Sla je jas als een soort tentje over je hoofd en romp terwijl je op je hurken zit. Dit heeft een dubbele functie: het houdt je huid droger (natte huid geleidt elektriciteit sneller) én het beschermt je tegen onderkoeling door de plotselinge ijskoude regen of hagel tijdens de wachttijd.
Ga NOOIT plat op de grond liggen: Als de bliksem dichtbij inslaat, verspreidt de stroom zich via de aarde. Hoe kleiner het oppervlak van je lichaam dat de grond raakt (enkel je voetzolen), hoe kleiner de kans dat de stroom door je vitale organen trekt.
Blijf weg van bomen en opvallende objecten: Schuil nooit onder een alleenstaande boom. Bomen trekken de bliksem aan en de stroom kan gemakkelijk overslaan.
Leg metalen voorwerpen weg: Wandelstokken, paraplu's, vissenhengels en fietsen moeten op minimaal 10 meter afstand gelegd worden.
Neem afstand van elkaar: Ben je in een groep? Blijf niet dicht op elkaar staan. Waaier uit en bewaar minstens 3 tot 5 meter afstand. Mocht er toch iemand getroffen worden, slaat de lading minder snel over op anderen.
Ga uit het water: Zwembaden, meren en de zee zijn levensgevaarlijk bij onweer. Verlaat het water direct en neem afstand van de oever.

De beste schuilplaatsen

De meest veilige plekken zijn een volledig afgesloten stenen of betonnen gebouw of een auto met een metalen dak (met de ramen dicht). De carrosserie van een auto werkt als een zogenaamde Kooi van Faraday, die de elektrische lading via de buitenkant direct naar de grond leidt.